السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
169
تفسير الميزان ( فارسي )
شامل ساير ادوار بشريت هم بشود بلكه اين نوعى كه فعلا نسلش در روى زمين زندگى مىكند نوعى نيست كه از نوع ديگرى از انواع حيوانات و يا غير حيوانات پديد آمده باشد ( مثلا از ميمون درست شده باشد ) ، و طبيعت ، او را كه در اصل حيوانى ديگر بوده با تحولات خود تحول داده ، و تكامل بخشيده باشد . بلكه نوعى است مستقل ، كه خداى تعالى او را بدون الگو از مواد زمين بيافريد . و خلاصه روزگارى بود كه آسمان و زمين و همه موجودات زمينى بودند ، ولى از اين نسل بشر هيچ خبر و اثرى نبود ، آن گاه خداى تعالى از اين نوع يك مرد و يك زن خلق كرد ، كه نسل فعلى بشر منتهى به آن دو نفر مىشود ، مىفرمايد : « إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى ، وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَقَبائِلَ لِتَعارَفُوا » « 1 » و نيز مىفرمايد : « خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْها زَوْجَها » « 2 » و نيز مىفرمايد : « إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَه مِنْ تُرابٍ » « 3 » اين بود خلاصه اى از تاريخ پيدايش بشر از نظر قرآن . و اما اين فرضى كه علماى طبيعى امروز كردهاند ، كه تمامى انواع حيوانات فعلى و حتى انسان از انواع ساده ترى پيدا شدهاند ، و گفتهاند : كه اولين فرد تكامل يافته بشر از آخرين فرد تكامل يافته ميمون پديد آمده ، كه مدار بحثهاى طبيعى امروز هم همين فرضيه است ، و يا گفتهاند : انسان از ماهى تحول يافته ، همه اين حرفها فرضيه اى بيش نيست و فرضيه هم هيچ دليل علمى و يقينى ندارد ، بلكه آن را فرض و تصور مىكنند ، تا به وسيله آن بيانات علمى خود را توجيه و تعليل كنند ، و هر قدر هم كه اين فرضيه ها معتبر باشد ، اعتبارش ربطى به اعتبار حقايق دينى ندارد ، بلكه حتى با امكانات ذهنى هم منافات ندارد ، چون بيشتر از توجيه كردن آثار و احكام مربوطه به موضوع بحث ، خاصيت ديگرى ندارد ، و ما ان شاء اللَّه بحث مفصل اين موضوع را در سوره آل عمران در تفسير آيه : « إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَه مِنْ تُرابٍ » « 4 » خواهيم كرد .
--> ( 1 ) ما شما را از يك مرد و يك زن خلق كرديم ، و شما را تيره تيره ساختيم ، تا يكديگر را بشناسيد . « سوره حجرات آيه 13 » ( 2 ) شما را از يك تن خلق كرد ، كه همسر آن يك تن را هم از جنس خود او كرد . « سوره اعراف آيه 188 » ( 3 ) مثل عيسى كه بدون پدر خلق شد ، مثل آدم است كه پدر و مادرى نداشت ، و از خاك خلق شد . « سوره آل عمران آيه 59 » ( 4 ) « سوره آل عمران آيه 59 »