السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
135
تفسير الميزان ( فارسي )
در پاسخ مىگوئيم : اولا اين گفتار درست بر خلاف فرموده رسول خدا ص است ، كه در رواياتى ديگر آمده ، و بعضى از آنها گذشت ، كه به صراحت فرمود : اين مخصوص كسانى است كه از ميقات با خود قربانى آوردند . و ثانيا اينكه : روايات تصريح دارد بر اينكه رسول خدا ص خودش اين عمل را بجا آورد ، يعنى اول احرام بست به عمره ، و سپس بار ديگر احرام بست به حج ، و نيز تصريح دارد بر اينكه آن جناب به خطبه ايستاد و فرمود : ( اى مردم آيا مىخواهيد خدا را چيز بياموزيد ؟ ) ، و ادعاى عجيبى كه در اين مقام شده ادعايى است كه ابن تيميه كرده ، و گفته حج رسول خدا ص ( در آن سال ) حج قران بود ، نه حج تمتع چيزى كه هست كلمه متعه بر حج قران هم اطلاق مىشود . و ثالثا : صرف اينكه سر نتراشند تا قربانى به محل خودش برسد احرام حج نيست خود اين روايات هم نمىتواند دليل بر اين مدعا باشد ، و آيه هم دلالت دارد بر اينكه آن سائق هديى حكمش سر نتراشيدن است كه اهل مسجد الحرام نباشد ، چنين كسى است كه حتما بايد حج تمتع بياورد . و رابعا اينكه : بر فرض كه رسول خدا ص حج تمتع بجا نياورد ليكن اين را كه ممكن نيست انكار كنيم كه آن روز رسول خدا ص به همه ياران خود يعنى آنهايى كه در حضورش بودند و آنها كه نبودند دستور داد حج تمتع بياورند ، و چگونه ممكن است مسئله اى كه مبدء تاريخش چنين باشد ، يعنى عموم مسلمين در آن مساله حكمى داشته باشند ، و پيامبر اسلام حكمى ديگر مخصوص به خودش داشته باشد ، و هر دو حكم در قرآن نيز نازل شده باشد ، آن گاه حكم مخصوص به رسول خدا ص در ميان امتش سنت گردد ؟ . 3 - و اما اين استدلال كه گفتند : تمتع باعث مىشود كه حج ( يكى از باشكوه ترين مراسم اسلامى ) صورتى به خود بگيرد كه با معنويت آن سازگار نيست ، چون به حاجى اجازه مىدهد در بين عمل خوشگذرانى كند ، از زنان كام بگيرد ، و از بوى خوش و لباسهاى فاخر استفاده كند ، و اين استدلال از روايت احمد از ابى موسى استفاده مىشود ، آنجا كه عمر گفت : درست است كه حج تمتع سنت رسول خدا ص است و ليكن من مىترسم مردم در بين عمل حج زير درختان اراك با زنان خود درآميزند ، و آن گاه وقتى احرام حج ببندند كه آب غسل جنابت از سر و رويشان بچكد ، اين بود كه گفتار عمر ، و نيز از بعضى روايتهاى ديگر كه در آن از عمر نقل شده كه گفت : من مىدانم كه رسول خدا ص و اصحابش حج تمتع را بجا آوردند ، و ليكن من شخصا دوست نمىدارم كسانى كه به زيارت خانه خدا مىآيند