برخيزد و از پرسشها پاسخ گويد اينجاست كه خداى تعالى به رسول گراميش ميفرمايد : ( فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً ) « 1 » و به حكم اين آيه آن جناب شهيد بر شهيدان يعنى بر رسولان است . « 2 » و در تهذيب از ابى بصير از يكى از دو امام باقر و صادق ع روايت كرده كه گفت : به آن جناب عرضه داشتم : آيا خداى تعالى به رسول خدا ( ص ) دستور داده بود كه بسوى بيت المقدس نماز بگزارد ؟ فرمود : بله ، مگر نمىبينى خداى سبحان فرموده : * ( ( وَما جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى عَقِبَيْه ) ) * الخ . « 3 » مؤلف : مقتضاى اين حديث اين است كه جمله : * ( ( الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها ) ) * صفت قبله باشد ، و مراد به قبله ، بيت المقدس باشد ، و اينكه آن قبله اى كه رسول خدا ( ص ) رو بان مىايستاده ، همان بيت المقدس بوده باشد و همين معنا را سياق آيات تاييد مىكند كه بيانش گذشت . از اينجا آن روايتى هم كه از امام عسكرى ع نقل شده تاييد مىشود ، چون آن جناب فرموده : مردم مكه هواى قبله شدن كعبه را داشتند خداى تعالى با قبله قرار دادن بيت المقدس امتحانشان كرد تا معلوم شود چه كسى بر خلاف هواى نفسش رسول خدا ( ص ) را پيروى مىكند بر خلاف مردم مدينه كه هواى بيت المقدس بسر داشتند و خداى تعالى با برگرداندن قبله دستورشان داد با هواى نفس خود مخالفت نموده رو به كعبه نماز بگزارند تا باز معلوم شود چه كسى پيروى رسول خدا ( ص ) مىكند ؟ و چه كسى مخالفت مينمايد ؟ كه هر كس او را بر خلاف ميل درونيش اطاعت كند ، مصدق او و موافق او است ( تا آخر ) . « 4 » با اين حديث فساد گفتار ديگرى نيز روشن مىگردد و آن اين است كه جمله * ( ( الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها ) ) * مفعول دوم براى كلمه ( جعلنا ) است و معناى آيه اين است كه ما قبل از بيت المقدس قبله را كعبه اى كه ( كنت عليها ) نكرديم ، استدلال كرده است بجمله * ( ( إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ ) ) * كه حاصل معنا چنين مىشود ( ما قبل از بيت المقدس كعبه را كه الان رو به آن هستى قبله نكرديم مگر براى اينكه بفهميم چه كسى رسول را پيروى مىكند ) لكن اين حرف بيهوده است زيرا همانطور كه قبلا گفتيم سياق بر خلاف آنست . و در تفسير عياشى از زبيرى روايت كرده كه گفت : از امام صادق ع پرسيدم : آيا مرا از ايمان خبر نميدهى ؟ بدانم آيا ايمان مجموع قول و عمل است و يا قول بدون عمل ؟ فرمود : ايمان همه اش عمل است ، چون خود قول هم يكى از اعمال است كه خدا واجبش كرده در كتابش

--> 1 - سوره نساء آيه 41 2 - عياشى ج 1 ص 242 حديث 132 3 - تهذيب ج 2 حديث 138 4 - وافى ج 5 ص 83 باب 67 قبله