بدان بپردازيد مسائلى است كه فردا از آن بازخواست خواهيد شد . و اگر اين آيه دو بار تكرار شده ، براى اين بود كه يهود و نصارى در اين بگو مگو پا فشارى زيادى داشتند ، و از حد گذرانده بودند ، با اينكه هيچ سودى بحالشان نداشت ، آن هم با علمشان به اينكه ابراهيم قبل از تورات يهوديان و انجيل مسيحيان بوده ، و گر نه بحث از حال انبياء و فرستادگان خدا بطورى كه چيزى عايد شود ، بسيار خوب است ، مانند بحث از مزاياى رسالت انبياء و فضايل نفوس شريفه آنان كه قرآن كريم هم به اين گونه بحثها سفارش كرده ، و حتى خودش از داستانهاى ايشان نقل كرده ، و مردم را بتدبر در آنها امر فرموده است . بحث روايتى در تفسير عياشى در ذيل آيه : * ( ( قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً ) ) * الخ ، از امام صادق ع روايت كرده كه فرمود : حنيفيت ابراهيم در اسلام است . و از امام باقر ع روايت كرده كه فرمود : حنيفيت كلمه جامعى است كه هيچ چيز را باقى نمىگذارد ، حتى كوتاه كردن شارب ، و ناخن گرفتن و ختنه كردن از حنيفيت است . « 1 » و در تفسير قمى است كه خدا حنيفيت را بر ابراهيم ع نازل كرد و آن عبارتست از ده حكم در پاكيزگى ، پنج حكم آن از گردن به بالا ، و پنج ديگر از گردن به پائين ، اما آنچه مربوط است به سر 1 - زدن شارب 2 - نتراشيدن ريش 3 - و طم مو 4 - مسواك 5 - خلال . « 2 » و آنچه مربوط است به بدن 1 - گرفتن موى بدن 2 - ختنه كردن 3 - ناخن گرفتن 4 - غسل از جنابت 5 - طهارت گرفتن با آب ، اين است حنيفيت طاهره اى كه ابراهيم آورد ، و تا كنون نسخ نشده ، و تا قيامت نسخ نخواهد شد . مؤلف : طم مو به معناى اصلاح سر و صورت است ، و در معناى اين روايت و قريب به آن احاديث بسيارى در كتب شيعه و سنى آمده است . و در كافى و تفسير عياشى از امام باقر ع روايت آمده ، كه در ذيل جمله : * ( ( قُولُوا آمَنَّا بِاللَّه ) ) * الخ ، فرمود منظور ، على و فاطمه و حسن و حسين ع است ، كه حكمشان در ائمه بعد از ايشان نيز جارى است . « 4 » و « 5 » مؤلف : اين معنا از وقوع خطاب در ذيل دعاى ابراهيم ( ع ) استفاده مىشود ، آنجا كه گفت :

--> 1 ، 2 - تفسير عياشى ج 1 ص 61 حديث 103 و 104 3 - تفسير قمى ج 1 ص 391 4 - اصول كافى ج 1 ص 415 حديث 19 5 - تفسير عياشى ج 1 ص 62 حديث 107