كه از اين دو آيه بر مىآيد وصفى كه از امامت كرده ، وصف تعريف است و ميخواهد آن را بمقام هدايت معرفى كند از سوى ديگر همه جا اين هدايت را مقيد بامر كرده ، و با اين قيد فهمانده كه امامت به معناى مطلق هدايت نيست ، بلكه به معناى هدايتى است كه با امر خدا صورت مىگيرد و اين امر هم همانست كه در يك جا در باره اش فرموده : ( إِنَّما أَمْرُه إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَه كُنْ فَيَكُونُ ، فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِه مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ ، امر او وقتى اراده چيزى كند تنها همين است كه بان چيز بگويد بباش ، و او هست شود ، پس منزه است خدايى كه ملكوت هر چيز بدست او است ) ، « 1 » و نيز فرموده : ( وَما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ : امر ما جز يكى نيست آن هم چون چشم بر هم زدن ) . « 2 » و انشاء اللَّه به زودى در تفسير اين آيه بيان خواهيم كرد كه : امر الهى كه آيه اول آن را ملكوت نيز خوانده ، وجه ديگرى از خلقت است كه امامان با آن امر با خداى سبحان مواجه ميشوند ، خلقتى است طاهر و مطهر از قيود زمان و مكان ، و خالى از تغيير و تبديل و امر همان چيزيست كه مراد به كلمه ( كن ) آنست و آن غير از وجود عينى اشياء چيز ديگرى نيست ، و امر در مقابل خلق يكى از دو وجه هر چيز است ، خلق آن وجه هر چيز است كه محكوم به تغير و تدريج و انطباق بر قوانين حركت و زمان است ، ولى امر در همان چيز ، محكوم به اين احكام نيست ، اين بود اجمالى از معناى امر ، تا انشاء اللَّه تفصيلش در آينده بيايد . و كوتاه سخن آنكه امام هدايت كننده اى است كه با امرى ملكوتى كه در اختيار دارد هدايت مىكند ، پس امامت از نظر باطن يك نحوه ولايتى است كه امام در اعمال مردم دارد ، و هدايتش چون هدايت انبياء و رسولان و مؤمنين صرف راهنمايى از طريق نصيحت و موعظه حسنه و بالأخره صرف آدرس دادن نيست ، بلكه هدايت امام دست خلق گرفتن و به راه حق رساندن است . قرآن كريم كه هدايت امام را هدايت بامر خدا ، يعنى ايجاد هدايت دانسته ، در باره هدايت انبياء و رسل و مؤمنين و اينكه هدايت آنان صرف نشان دادن راه سعادت و شقاوت است ، مىفرمايد : ( وَما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ ، إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِه لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ، فَيُضِلُّ اللَّه مَنْ يَشاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشاءُ ، هيچ رسولى نفرستاديم مگر به زبان قومش تا برايشان بيان كند و سپس خداوند هر كه را بخواهد هدايت ، و هر كه را بخواهد گمراه كند . ) « 3 » و در باره راهنمايى مؤمن آل فرعون فرموده ! ( وَقالَ الَّذِي آمَنَ : يا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشادِ ، و آن كس كه ايمان آورده بود بگفت : اى قوم ! مرا پيروى كنيد تا شما را به راه رشد رهنمون شوم ) « 4 » و نيز در باره وظيفه عموم مؤمنين فرموده :

--> 1 - سوره يس آيه 82 - 83 2 - سوره قمر آيه 50 3 - سوره ابراهيم آيه 4 4 - سوره مؤمن آيه 38