* ( أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) ) * الخ خطاب مىكند كه بعد از اين مورد در هشتاد و چهار مورد ديگر تا آخر قرآن اين خطاب را كرده و در قرآن كريم هر جا مؤمنين به اين خطاب و يا با جمله ( الذين آمنوا ) تعبير شده‌اند ، منظور مؤمنين اين امتند ، و اما از امتهاى قبل از اسلام به كلمه ( قوم ) تعبير مىكند ، مثل اينكه فرمود : ( قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ ) « 1 » و يا فرموده : ( قالَ يا قَوْمِ أرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ ) « 2 » الخ و يا بلفظ اصحاب تعبير كرده و از آن جمله مىفرمايد : ( وَأَصْحابِ مَدْيَنَ « 3 » وَأَصْحابُ الرَّسِّ ) « 4 » و در خصوص قوم موسى ( ع ) تعبير به ( بنى اسرائيل ) و ( يا بنى اسرائيل ) آورده است . « 5 » پس تعبير بلفظ ( الذين آمنوا ) تعبير محترمانه ايست كه اين امت را بدان اختصاص داده ، چيزى كه هست دقت و تدبر در كلام خداى تعالى اين نكته را بدست ميدهد ، كه آنچه قرآن كريم از جمله : ( الذين آمنوا ) در نظر دارد غير آن معنايى است كه از كلمه : ( مؤمنين ) اراده كرده ، از آن تعبير ، افراد و مصاديقى را منظور دارد و از اين تعبير ، افراد و مصاديقى ديگر را ، مثلا مصاديقى كه در آيه : ( وَتُوبُوا إِلَى اللَّه جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ ، اى مؤمنان همگى بسوى خدا توبه بريد ) « 6 » اراده شده غير آن مصاديقى است كه در آيه : ( الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَه ، يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِه وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْماً فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا ، وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ ، وَقِهِمْ عَذابَ الْجَحِيمِ رَبَّنا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ ، الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَأَزْواجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ ، إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ : ، آنان كه عرش را حمل مىكنند و هر كه پيرامون آن است ، پروردگار خود را به حمد تسبيح مىكنند و بوى ايمان مىآورند ، و براى آنان كه ايمان آوردند ، چنين طلب مغفرت مىكنند كه پروردگارا علم و رحمتت همه چيز را فرا گرفته ، پس كسانى را كه توبه كردند و راه تو را پيروى نمودند بيامرز و از عذاب جحيم حفظ كن ، پروردگارا و در بهشتهاى عدنشان كه وعده شان داده اى درآر ، هم خودشان را و هم پدران و فرزندان و همسران ايشان ، كه بصلاح گرائيده‌اند ، كه تويى يگانه عزيز و حكيم ) اراده شده است . « 7 » كه استغفار ملائكه و حاملان را نخست براى كسانى دانستند كه ايمان آورده‌اند ، و سپس در نوبت دوم جمله ( كسانى كه ايمان آورده‌اند ) را مبدل كرد بجمله : ( كسانى كه توبه كردند و راه تو را پيروى نمودند ) ، و اين را هم ميدانيم كه توبه به معناى برگشتن است ، پس تا اينجا معلوم شد كه منظور از ( الذين آمنوا ) ، همان ( الذين تابوا و اتبعوا ) است ، آن گاه آباء و ذريات و ازواج را بر آنان

--> 1 - سوره هود آيه 89 2 - سوره هود آيه 28 3 - سوره توبه آيه 70 4 - سوره ق آيه 12 5 - سوره طه آيه 47 و 80 6 - سوره نور آيه 31 7 - سوره مؤمن آيه 8