3 - شفاعت در باره چه كسانى جريان مىيابد ؟ خواننده گرامى از بيانى كه تا كنون در باره اين مسئله ملاحظه فرمود ، فهميد ، كه تعيين اشخاصى كه در باره شان شفاعت مىشود ، آن طور كه بايد با تربيت دينى سازگارى ندارد ، و تربيت دينى اقتضاء مىكند كه آن را بطور مبهم بيان كنند ، هم چنان كه قرآن كريم نيز آن را مبهم گذاشته ، مىفرمايد : ( كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ ، إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ ، فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ ، عَنِ الْمُجْرِمِينَ ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ ؟ قالُوا : لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ ، وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ ، وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ ، وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ ، حَتَّى أَتانَا الْيَقِينُ ، فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ ، هر كسى گروگان كرده خويش است ، مگر اصحاب يمين ، كه در بهشتها قرار دارند ، و از يكديگر سراغ مجرمين را گرفته ، مىپرسند : چرا دوزخى شديد ؟ ميگويند : ما از نمازگزاران نبوديم ، و بمسكينان طعام نميخورانديم ، و هميشه با جستجوگران در جستجو بوديم ، و روز قيامت را تكذيب مىكرديم ، تا وقتى كه يقين بر ايمان حاصل شد ، در آن هنگام است كه ديگر شفاعت شافعان سودى براى آنان ندارد ) « 1 » . در اين آيه مىفرمايد : در روز قيامت هر كسى مرهون گناهانى است كه كرده ، و بخاطر خطايايى كه از پيش مرتكب شده ، بازداشت مىشود ، مگر اصحاب يمين ، كه از اين گرو آزاد شده‌اند ، و در بهشت مستقر گشته‌اند ، آن گاه ميفرمايد : اين طائفه در عين اينكه در بهشتند ، مجرمين را كه در آن حال در گرو اعمال خويشند ، مىبينند ، و از ايشان در آن هنگام كه در دوزخند مىپرسند ، و ايشان بان علتها كه ايشان را دوزخى كرده اشاره مىكنند ، و چند صفت از آن را مىشمارند ، آن گاه از اين بيان اين نتيجه را مىگيرد كه شفاعت شافعان به درد آنان نخورد . و مقتضاى اين بيان اين است كه اصحاب يمين داراى آن صفات نباشند يعنى آن صفاتى كه در دوزخيان مانع شمول شفاعت بانها شد ، نداشته باشند ، و وقتى آن موانع در كارشان نبود ، قهرا شفاعت شامل حالشان مىشود ، و وقتى مانند آن دسته در گرو نباشند ، لا بد از گرو در آمده‌اند ، و ديگر مرهون گناهان و جرائم نيستند ، پس معلوم مىشود : كه بهشتيان نيز گناه داشته‌اند ، چيزى كه هست شفاعت شافعان ايشان را از رهن گناهان آزاد كرده است . آرى در آيات قرآنى اصحاب يمين را به كسانى تفسير كرده كه اوصاف نامبرده در دوزخيان را ندارند ، توضيح اينكه : آيات سوره واقعه و سوره مدثر ، كه بشهادت آيات آن در مكه و در آغاز بعثت نازل شده ، و ميدانيم كه در آن ايام هنوز نماز و زكات بان كيفيت كه بعدها در اسلام واجب شد ، واجب نشده بود .

--> 1 - سوره مدثر آيات 38 - 48