بينم چه درختى بود ؟ چون مردم در باره آن اختلاف دارند ، بعضى روايت مىكنند : كه گندم بوده بعضى ديگر روايت مىكنند : كه درخت حسد بوده ، حضرت فرمود : هر دو درست است ، عرضه داشتم : با اينكه دو معناى متفاوت دارد ، چطور ممكن است هر دو درست باشد ؟ فرمود : اى ابى صلت ، يك درخت بهشت ميتواند چند نوع باشد ، مثلا درخت گندم ميتواند انگور هم بدهد ، چون درخت بهشت مانند درختهاى دنيا نيست ، و آدم بعد از آنكه خداى تعالى به او احترام كرد ، و ملائكه را وا داشت تا براى او سجده كنند ، و او را داخل بهشت كرد ، در دل با خود گفت : آيا خدا بشرى گرامىتر از من خلق كرده است ؟ خداى عز و جل از آنچه در دل او گذشت ، خبردار شد ، پس او را ندا داد : كه سر خود را بلند كن ، و بساق عرش بنگر ، تا چه مىبينى ؟ آدم سر بسوى عرش بلند كرد ، و بساق عرش نگريست ، و در آن ديد كه نوشته : لا إله الا اللَّه ، و محمد رسول اللَّه ، و على بن ابى طالب امير المؤمنين ، و همسرش فاطمه سيده زنان عالميان ، و حسن و حسين دو سيد جوانان اهل بهشتند ، آدم پرسيد : پروردگارا ، اينان چه كسانيند ؟ خداى عز و جل فرمود : اى آدم اينان ذريه هاى تواند و از تو بهترند ، و از همه خلايق من بهترند ، و اگر اينها نبودند ، من تو را ، و بهشت و دوزخ ، و آسمان و زمين ، را خلق نمىكردم ، پس زنهار مبادا به چشم حسد بر اينان بنگرى ، كه از جوار من بيرون خواهى شد . پس آدم به چشم حسد بر آنان نظر افكند ، و آرزوى مقام و منزلت آنان كرد ، و خداوند شيطان را بر او مسلط ساخت ، تا سر انجام از آن درخت كه نهى شده بود بخورد ، و بر حوا هم مسلطش كرد ، او هم بمقام فاطمه به چشم حسد نگريست ، تا آنكه از آن درخت بخورد . هم چنان كه آدم خورد ، و در نتيجه خداى تعالى هر دو را از بهشت بيرون كرده ، به زمين فرستاد ، تا در جوار زمين باشند . مؤلف : اين معنا در عده اى از روايات آمده ، كه بعضى از آنها ، از روايات مورد بحث مفصلتر و طولانىتر است ، و بعضى ديگر مجملتر ، و كوتاه تر . و اين روايت همانطور كه ملاحظه مىفرمائيد ، اين معنا را مسلم گرفته ، كه درخت نامبرده هم گندم بوده ، و هم حسد ، و اينكه آن دو از درخت گندم خوردند ، ولى ثمره اش حسد شد ، و مقام و منزلت محمد و آل او ع را آرزو كردند . و مقتضاى معناى اول ، اين است : كه درخت نامبرده پستتر و نالايقتر از آن بوده كه اهل بهشت اشتهاى خوردن از آن را بكنند ، و مقتضاى معناى دوم ، اينست كه : درخت نامبرده گرانمايه تر از آن بوده كه آدم و همسرش از آن استفاده كنند ، هم چنان كه در روايتى ديگر آمده : كه آن درخت عبارت بوده از علم محمد و آل او ( ع ) . و بهر حال هر چند حسد و گندم دو معناى مختلف دارند ، و لكن با رجوع به بيانى كه ما در باره