ملت نصارى كه انتظار " عيسى " و " فادى " ( 1 ) را مى كشند در واقع حجت خدا را مى طلبند چون مهدى موعود وارث خدا و نجات دهندهء انسانيت از فتنه ها و شرها است . بشر امروز با همه پيشرفت‌هاى افسانه‌وار كه در دانش‌هاى تجربى به هم رسانيده است در عين حال به ناتوانى خجلت آور خود در حل گرفتاريها و مشكلات اخلاقى و روانى ، خويش معترف است و انتظار منجى و مصلحى را مى كشد كه به اين همه نابسامانيهاى بين المللى و فجايع انسانى ، خاتمه بخشد ، آرى او خواهد آمد " . ( 2 ) در آئينه شعر و ادب محتواى شعر و ادب و زبان عمومى مردم ، آينه و نشانگر محيط زندگى هر عصرى است در صورتى كه خالى از اغراض و مقاصد شخصى بوده باشد . يكى از اهل ادب نامور آن روز به نام " ابوالعتاهيه " تابلوى گويايى از روزگار عباسى را در اختيار ما مى گذارد كه بهترين نشانگر اوضاع جابرانهء آن روز است . او در اشعار خود مىسرايد : " آيا كسى هست كه نصايح و پندهاى مرا به گوش خليفه و زمامدار مردم برساند ؟ در روزگار خلافت شما نرخها و قيمتها خيلى بالا رفته است و تجارات ومعاملات رو به كسادى و نابودى نهاده است و مردم در بيچاره‌گى و فقر و فلاكت به سر مى برند غم واندوه فراوان بر بيچاره‌گان و يتيمان و بيوه زنان مستولى گشته است كه آنان را به زانو در آورده است آنان شكايتهاى خود را با صداى بلند و لرزان به گوش خليفه مى رسانند تا از وضعى كه پيدا كرده اند آسايش و آرامشى پيدا كنند ، در اين روزگار مسئول و پناهگاه شكمهاى گرسنه و بدنهاى عريان و برهنه ، جز خليفه كى مىتواند باشد ؟ من گزارشهاى ملت بيچاره و ستمديده را به طور كامل ، به گوش شما خليفهء مسلمانان رساندم " . نيرنگهاى خلفاى عباسى با آنكه زمامداران اموى و عباسى در منحرف ساختن حكومت اسلامى از محور اصلى

--> 1 . فدا كنندهء خويش در راه بخشوده شدن گناهان مردم يا ترك اولايى كه آدم نياى بزرگ بشر مرتكب آن شده بود . 2 . چهارده معصوم ص 261 ، به قلم مرحوم جواد فاضل .