مفيد است وچون با مرواريد ومرجان سوخته وشكر بالسوية جهة ازالهء بياض عين مؤلف تذكره مجرب دانسته است انفحه به فارسي پنير مايه نامند واز هر حيواني در حين ذكر آن حيوان مذكور مىشود ومجموع أو تا درجهء سيم گرم وخشك وملطف ومحلل وباقوه ترياقيه ومنجمد كنندهء كل ذائب وائب كل منجمد مثل خون وشير كه در معده واعضأ منجمد شده باشد ومانع رعاف وحابس اسهال مزمن وسجح ونزف الدم ونفث الدم وسيلان رحم ودافع اختناق رحم ودرد شكم وروده وبا سركه محلل خون منجمد در معده مجرب دانسته‌اند وپنير مايهء خركور وبز كوهى وآهو وشتر وفيل به قدر نخودى بغايت مبثهى اندانتله جدواراند لسى است بغلة آنجا اسم پنجيست صلب وقسمي از أو سياه وكثير الفروع وبزرگ به قدر بنج كولان وفروع أو شبيه بريشه بنطافلن ومغزش سرخ وطعمش مثل طعم دانهء شفتالو وبرگش مايل به سرخى وشبيه به برگ عنب الثعلب وانبوه وقسمي سفيد وبرگش مثل برگ سنا مايل به زردى وخشونت وطعمش شيرين ورايحهء برگ أو اندك شد وبا عطريت ونسبت لنتله بلاد اندلس وچين است سفيد أو در آخر دويم گرم وخشك ودر رفع سم هوام ضعيف‌تر از قسم سياه ومستعمل أو برگ اوست وجهة تحليل رياح وتسكين دردهاى باطني نافع وقدر شربتش تا دو مثقال وپخش كشندهء حيوانيست به غير انسان ومحرك ماه وسياه أو در آخر دويم گرم وخشك ومثل جدا وارترياق سموم واز آن ضعييف‌تر ومستى ومسخن معده وجگر ومحلل مواد بلغمى وپخته أو در شراب قاطع بواسير وحمول آن مقوى رحم ومحلل ورم آن ودرم ساير اعضأ وتدهين به روغن أو موجب درازى مو بغايت مؤثر ومورث خناق وكرب ومجفف رطوبات ومصلحش روغن كنجد وشيرينى وقدر شربتش يك قيراط وبغدادي گويد كه در حوالي أو گياهى مىرويد كه چون گوسفند بخورد مىميرد مثل گياه پيش واز خورد گياه انتله رفع سميت أو مىشود وبلغة آنجا گياه مزبور را أطواره گويند ومؤلف تذكره گويد كه گياه انتله كشنده حيوان است أنب بادنجانست انقرويا اسم رومى بلادر است انجدان رومى سياليوس است وگويند كاشم است اندراسيون بخور والأكراد است اندر وصارون واندر بيلون بيونانى اسم قاسنى است ومؤلف جامع تميمي اندر وصارون را بلغة يوناني لسان العصافير مىداند انا غورس بلغة رومى اناغالس است اناغليس بيونانى اذان الفاراست انفوا نقون مريحه است انجبات اسم اقسام مربا است مثل زنجبيل پرورده وآمله وغير هما است انفافين برومى حصرم است انجل خطمى است انوديا عصارهء قتاء الحمار است أنار كيوع خشخشاش است انوميا شقايق النعمانست اند يقيا بيونانى وانطونيا برومى كاسنى بستانيست انقليمن بيونانى بهار وآن نوعي از اقحوانست اناليقى انجره است انجره السودا حشيشه الزجاج است أنبوب الملك وانبوب الراعي نوعي از ابرونست انجوج عود است اندر وسامن نوفار يقونست وبمثعه شامي اندرونيا گويند آنس به عربى اسطو خودوس است اناكير اسم نبطي انا غالس است انداموس بيونانى اسم ماش است انحفطبا جنار است انفاق روغن زيتون نارسيده است انجرك مرزنجوش است انجيده فراسيون است انبوس نانخواه است انساثا مويزج است انفون درومنتين وبيونانى درياس است انبار يقن خنثى است انبالس لوقا بيونانى قاشر است انبالس ( ؟ ؟ ؟ ) است انجسا والقليا وانجوسا وانيسا ويوس ابوخلسا است انفافيون بيونانى آبغوره است اناظه يوناني اكتمكت است انيرون وج است انجير به فارسي تين است انكور به فارسي عنب است أنار به فارسي رمانست اناريجه بلعه مازندران قسمي از خراست أنوق زخمه است انجير بغدادي بار رقع يمانيست ودر مصر آن را انجير فرنگ گويند انقود اسم فارسي وتركى ؟ ؟ است اناردان به فارسي حب الرمانست اناردان دشتى به فارسي حب القلقل است انجكك به فارسي اسم وانج ابروج است اندرز اسم فارسي حجر البقراست انكبين به فارسي عسل است انبلى بهندى اسم تمر هنديست انكوزه به فارسي حليث منتن است انده اسم هندى بيض است اندران بهندى اسم حنظل است انولا بهندى اسم آملج است اندر جو بهندى لسان العصافير است اوز اسم جنس مرغابيست وگويند مراد از أو نوع كبير است ومجموع أو در دويم كرم وتا آخر دويم ترو مستمن وغليظ الغذاء است ودير هضم ودر مبرود محرك باه‌اند وهرگاه در ادويه حاره بپزند بهتر است وآبكامه آب أنار مصلح اوست وطلاى مغز سر أو جهة ورم مقعد آزموده است وبيه أو جهة صلات باوشقاق مقعد وجلد وتقشر جلد وداء الثعلب وحيه وجهة رفع اذيت آبى كه در گوش رفته باشد وبا آرد باقلا جهة ورم پستان بالخاصيه مفيد وزردهء تخم أو جهة افزونى عقل وقطور أو با روغن زيتون نيم گرم كرده در رحم جهة احتباس حيض نافع وگوشت أو كه مهرا پخته باشند جهة التيام فتوق وزيادة كردن بيه كرده وريزانيدن سنگ كرده ومثانه مؤثر ومؤلف جامع الأدوية گويد كه چون خون أو را با آب نمك بنوشند جهة درد مثانه بسيار نافع وپوست تخم أو مسحوقا جهة اسهال وموى بهترين ادويه وبيضه وزبل أو جهة سرفهء خشك مفيد است أو نوما بيونانى بمعنى مسقط الاجنه است وآن نوعي از ابوخلسا است كه هو چوبه نامند وبرگش دراز وباريك تر ونرم تر از هو چوبه وبيكل وبيساق وبيثمر ومايل بسيار بغايت گرم وشد وتلخ وباسميت وخوردن أو خطرناك وطلاى أو محلل مواد غليظه وگويند ثمن