أو مانع توالد زن ومرد وقدر شربتش از برگ وبيخ أو جهة قطع توالد سه مثقال است كه شراب بنوشند أفعى اسم عبراني مار است وبه عربى حيه است واقسام أو را أسامي مىباشد وكوچك وبزرگ وسياه ومايل به زردى ومايل به سرخى ومايل بتركى وأبلق وغير آن يافت مىشود وبهترين أو مادهء أشقر مايل به سرخى است ومادة را چهار دندان مىباشد ونر را دو دندان وبايد جوان باشد وعلامت جوانى باشد وعلامت جوانى سرعت حركة وهميشه سر را بلند داشتن اوست وبايد چشمش مايل به سرخى وسرش عريض وجسدش صلب ومايل به باريكى بوده واز آب وعمارت وجنگل وشوره زار دور باشد ودر آخر بهار صيد شود وبعد از صيد بي امتداد زمان سر أو را قطع كنند وطريق آنست كه سر را با دنباله بهم بسته به قدر چهار انگشت از سرو دنباله بيك ضرب قطع كنند وهر چه كم خون وبعد از قطع سرو دنباله بىحركت باشد استعمال نبايد كرد پس از قطع بايد پوست آن را وجوف آن را انداخت وبعد از آن استعمال نمود بغايت حار ويا بس ومجفف ومحلل است چون با آب وشبت وروغن زيتون طبخ نمايند وباكند ناشاول نمايند مواد غليظ را به طرف جلد ودفع كرده بتحليل مىدمد ودر مجذوم اين معنى به تجربه رسيده است واز خوردن بسيار أو بدن متقرح شده مثل فلس ما هي پوست مىريزد وكم أو أخلاط متعفنه لطيفه را مستحيل بقمل وكثيفه را بئقشر جلد دفع مىكند وخوردن أو جهة سموم ت مشروبه وملذوعه وضعف بصرو درد عصب وبرص ومنع زيادتى خنازير وحفظ جوانى وتقوية قوتهاى حيواني وحواس وطول عمر مؤثر است هرگاه هر سال يك بار تناول نمايند وضماد گوشت خام أو جهة دفع ستم أفعى گزيده واقسام مارها بغايت نافع وبجهة داء الثعلب وداء الحية وتحليل خنازير وأو جاع مزمنه بارده نافع واكثار أو محرق خلط ومصدع ومصلحش شير ورب ميوه‌ها است وچون هفت عدد أفعى را به ريسمان پشم سرخ ارغوانى خفه كرده بإزاء هر يك گرمى زنند بستن آن ريسمان را بركردن صاحب خناق جهة دفع علت بالخاصية مجرب دانسته‌اند ونمك أفعى كه جوف آن را پر كرده باشند در افعال ضعيف‌تر از گوشت اوست وقرص أفعى در افعال قريب با ووطريق ساختن أو آنكه بعد از اخراج جلد وجوف چند بار به آب بشويند وخشك كرده در ديگ سفال يا مس قلعيد را با آب بقدرى كه أو را بپوشاند واندك شبت واندكى نمك چندان بجوشانند كه قهرا گردد پس گوشت أو را از استخوان جدا كرده در هاون سنگ بكوبند وبه قدر ربع أو يا مثل آن نان خشك ميده پاكيزه اضافه نموده با مرق گوشت أو خمير كرده قرصهاى تنگ به وزن يك مثقال بسازند وبا اندك روغن بلسان تدمين نمايند تا متكرج نشود وقدر نان اگر ربع أو شود بهتر است ونخودى كه در حين جوشانيدن گوشت أو با أو بجوشانند در افعال قريب به قرص است افينوس بيونانى اسم نباتيست ما بين شجر وگياه وساقش مزغب وشاخهاى أو باريك واز سه عدد زيادة نمىشود وبرگش شبيه به برگ سداب وبسيار سبز وثمرش مثل ثمر خيار كوچكى صنوبرى شكل وسياه وگلش زرد وصدفى وپخش به قدر امرودى وپر از رطوبت وچون خشكشو وباطن أو سفيد وظاهرش سياه مىباشد در دويم گرم وخشك ولذاع وآشاميدن أعالي أو مقيئ واسافل آنمسهل ومجموع آنمقيئ ومسهل بلغم وقدر شربتش سه قيراط واز رطوبت أو بيخ قيراطيست ومؤلف تذكره گويد كه رطوبتى در كه ثمر اوست وجهة تحلل صلات با وجلاى بياض چشم نافع است افتيمون يوناني وبمعنى دواء الجنون است وآن نباتيست بسيار سرخ وفروع أو مثل خياطه وبرگهاى بسيار ريزه وگلش سرخ تيره وتخمش از خردل ريزه‌تر وسرخ مايل بزردى وبرنبات تا واشيائى كه نزديك أو باشد مىتند وپخش شبيه بزردگ ونصارى گويند كه در حوالي أو چيزى نمىرويد وطعمش تلخ وبا اندك تندى وگلش نريخته داند مىبندد ودرسيم گرم ودر در دويم خشك ومحلل وملطف ومسهل سودا وبلغم وجهة نفخ وامراض دماغى وكرم معده وسرطان وجنون وماليخوليا نافع وبالخاصيه جهة امراض سوداى وثقيهء سودا بيعديل وچون يك هفته هر روز ده درهم آن را با نصف رطل شير تازه خيسانيده وبا پانزده مثقال سكنجبين بنوشند جهة دفع خفقان وموحش وماليخوليا وتشنج مجرب وچون دو درهم آن را بلند بسته درد وثلث رطل شراب يكشب خيسانيده روز ديگر افشرده صاف أو را بايك اوقيه شربت بنفشه وشربت كل وروغن بادام شيرين بنوشند اسهال مرهء سودا در نهايت قوه كند بدون مضرتى وباعث ضعف نمىشود ومؤلف تذكره ثثى رطلرا ثلثين طل دانسته وقدح بر مؤلف مالا يسع نموده وأو را اعتقاد آنست كه يكرطل ادرسى رطل تا چهل روز بايد خيسانيد ومطبوخ أو با مويز جهة ماليخوليائى كه از مداوست شراب بهم رسيده باشد نافع خصوصا كه با بنفشه واصل التوس وبا در نجبويه وكل گاو زبان باشد وچون ضعيف التركيب است زيادة از يكدوجوش نبايد داد ومضر صفراوى وحار المزاج ومورث غشى ومصلحش بنفشه وكتيرا وقدر شربتش تا سه مثقال ودر مطبوخات تا ده درهم وبدلش لاجورد وحجر ؟ ؟ است يا يكوزن ونيم أو حاشا يا مثل أو حاشاء دو رنگ أو تربد وتخم أو را نبايد گوبيد افسنتين لغة يوناني اسم نباتيست ما بين شجر وگياه شبيه ببابونده گاو چشم برگش مثل صعتر وغبار ناك وسفيد وشاخش مثل برنجاسف وانبوه وساقش بلند وگل أو مثل گل بابونه واز آن ريزه تر وتخمش شبيه با سپند وباتلخى وقنض وبرى أو با عطريهء ثقيلى وقسمى را برگ مثل برگ زردگ وسفيد وگلش زرد بي أوراق سفيد ودر مصر سيسه نامند وزبونترين اقسام أو است وبهترين أو رومى طرسوسى وسورى است كه با حراقه وتلخى وقبض باشد در أول دويم كرم ودر آخر آن خشك ومفتح وملطف ومستهى ومسهل صفرا وساير أخلاط معده ومنقى عروق وسينه وشش ومقوى بدن وجگر ومعدهء سرد ومدر بول وحيض وعرق وشير وكشنده اقسام كرم وترياق سموم مشروبه وملذوعه ومحلل