رياح وجهة يرقان ورعشه وسكته وبتهاى عفنى مزمن وما واصفر وطحال وبا تاردين جهة درد معده وبا افتيمون جهة ثقيهء سودا نافع وچون چند روز از آب طبيخ أو هر روز بيست مثقال بنوشند جهة رفع سقوط اشتها كه از رطوبات باشد مجرب ودور درهم أو جهة گزيدن عقرب عجيب النفع است وبا شراب جهة سم شوكران وبا سركه جهة فطر نافع وجهة بواسير وشقاق مقعد واخراج أخلاط حاره كه به سبب ادويهء مشروبه در معده بهم رسيده باشد بسيار مؤثر وقطورهء أو با زهرهء به زور روغن بادام تلخ جهة امراض گوش وكرى قديم مجرب وفرزجهء أو با عسل مد حيض وحمولى أو باموم جهة حب القرع وضماد أو با آب جهة ؟ ؟ وبخار مطبوع أو با شراب جهة درد گوش وطلاى مطبوخ أو در منفتج جهة درد چشم وبا عسل جهة رفع اثر بنفشى تحت پلك چشم ودر سركه جهة مفاصل حار وببائيده أو با موم وروغن جهة در تهيگاه ودرد جگر ودرد معدهء كهنه مجربست ومحلل صلابات وجهة داء الحية وبواسير وصلابات رحم ورم سپرز ضمادا نافع واكتحال أو جهة دمعه وغشاوه واسترخاى جفن وگذاشتن أو درمتاع مانع گرم زدن أو وآميختين أو بامركب باعث منع ارضه از كتابي كه با آن مركب كتابت كرده باشند وطلاى أو با روغن زيتون بر بدن مانع مقاربت پشه ودود آن جهة گريزاندن هوام وپاشيدن آب طبيخ آن كشندهء كيك ومصدع ومجفف دماغ ومصلحش انيسون ودر محرور شربت أنار وقدر شربتش يك مثقال تا دو مثقال ودر مطبوخ از پنج درهم تا ده درهم وبدلش جهة معده بوزنش اسارون ونصف أو هليلهء زرد وبجهة جگر عصارهء غافث وجعده وقيصوم نيز بدل أو مىشود وعصارهء افسنتين كه أو را در آفتاب خشك كنند در افعال قوى ومفتح سدهء جگر وجهة بتهاى كهنه ومركبه وتقويه معده وتنقيهء اخلا داريه واستسقأ ونيكو كردن رنگ رخسار واصلاح فساد مزاج نافع ومورث كرب وصداع ومصلحش ريوند وقدر شربتش تا يك درهم است وبدلش سه وزن أو افسنيتين است يا غافث يا شكاعى وشراب أو مقوى معده ومدر بول وحيض وجهة امراض جگر وسپرز ورد بود وتفتيح سده وبرانكيختن اشتها وتقويه هضم واز ازالهء كزاز ونفخ باطني ورفع كرم معده وسموم حيواني ومشروبه نافع است ومانع وباء وحدوث امراض وطريق آنست كه نود مثقال افسنتين را در شش هزار مثقال آب انگور چندان بجوشاننده تا به ثلث رسد پس سه ماه گذاشته بعد از آن صاف نمايند واگر سى مثقال را با پانزده مثقال دار چينى وپانزده مثقال سنبل الطيب وبا پانزده مثقال سليخه نيمكوب كرده در ده هزار وهشتصد مثقال شراب مخلوط نموده سر ظرف را مستحكم ساخته بعد از دو ماه صاف كنند پسنديده است وروغن افسنتين كه در هر چهار رطل روغن زيتون يا روغن كنجد يگر طل كل افسنتين كرده چهل روز در آفتاب بگذراند جهة برودت ظاهر وباطن بدن وآشاميدن پنج درهم أو جهة رفع يرقان وسدهء جكر وستدهء سپرز خصوصا با سكنجبين عسلى وبجهة تقويه معده ورفع احتباس حيض وستم فطرو اخراج كرم معده وخوردن أو قبل از شراب مانع مستى وبعد از آن رافع خمار وقطورا أو جهة گرم گوش ورياح آن وطلاى أو جهة درد وچشم وباقيروطى جهة تقوية معده ودردان نافع است افيون اسم يوناني وبمعنى مسبت است وبه فارسي ترياك وبه عربى لبن الخشخاش نامند وگويند مراد از وشير منجمد خشخاش سياه است نه سفيد وبهترين أو مايل به سفيدى وصافست كه در آب زود حل شود واز آتش زود مشتعل گردد ودر آفتاب زود بگذارد وقوى الرايحه باشد در چهارم سرد وخشك واز خشخاش سفيد در آخر سيم ومخدر ومنوم ومسكن دردها وقابض ومانع تعفن أخلاط وتحليل روح حيواني وجهة اسهال وسحج وقرحهء امعأ وسرفه وضيق النفس ورمد ونزلات وصداع كه از حرارت باشد بالطبع نافع واگر از مواد بارده باشد به سبب تخدير مفيد وضماد أو جهة درد سر وتخفيف قروح وورمهاى حاره وبارزدهء تخم پخته وزعفران جهة حمره وبا شير دختران وزعفران جهة نقرس حارو مد وفتيلهء أو بأمر صاف وزعفران بالسوية جهة زحير مجربست وقطور أو با روغن بادام ومرو زعفران جهة درد گوش وبا موم وروغن جهة جرب وحكه نافع ودر معاجين وادويه مركبه حافظ قوة آن ومسقط اشتها وقوهء باه به شرط مداومت ومضر فهم ومصلحش فلفل وجند وفرفيون ودار چينى وقدر شربتش يك عدس تا چهار قيراط وزيادة از يك دانگ ممنوع ودو درهم أو كشنده وبدلش سه وزن أو بذر النبج ويك وزن أو پنج لفاح ودر احتباس تباشير وكافور وكهربا افسلنجه تخميست شبيه تخم خردل وشد أو شبيه به بوى سيب وبا عطريهء وبغايت سرخ وطعمش تلخ ونباتش به قدر زرعى وبرگش مثل برگ بادام وگلش سفيد وغلاف تخم أو مثل بزر البنج واز هند خيزد وزرد وسياه أو زبون وگويند أو قسم كوچك كبابه است ودر دويم گرم ودر أول خشك ومقوى معده وجگر ودماغ ودل ومفتح سدهء دماغى وترياق زهر عقرب ورتيلا وعحلل رياح ومشنهى وباقوهء قابضه ومفتح سدود احشاء ومقوى دماغ ومسخن معده ومقاوم ساير سموم وآروغ آرنده وطلاى أو با روغن زيتون در حال رفع گزيدن عقرب مىكند ومصدع ومورث خناق ومصلحش روغن زيتون وقدر شربتش تا دو مثقال است وبعضي گويند افلنجه جوز بو است واصلى ندارد افشرح معرب از افشرح معرب از افشردهء فارسي وبه عربى عصير نامند وآن مخصوص فواكه است افيلون وبحذف واو اسم شيخ جبلى است افقراسيفون يونجه است كه حند قوتتى باشد افربيون فرفيون است افسنين بنونين ويأ اسم رومى فرفيون است افراسمون نعنع است افاريقون دبق است وگويند مادريون است افننس بيونانى فرنجشگ است وافرنجشگ نيز نامند افروديجان قسم أول ويفروجس است افاسون اسم روغن ترب است أفلاطون مقل از رق است افرو سالبين خجر القمر است افاويه ادويه خوشبو ايست كه