كثيره از فريقين وارد شده صوم از وظايف أعياد ولوازم شكر وامتنان است ، ودر خبر جعفر بن عيسى مذكور است كه عنوان تبرك غير از عنوان صوم است ، پس حمل صوم منهى عنه هم بر تبرك خلاف ظاهر ديگرى است . ودر خبر أبي غندر ( 1 ) تصريح به اين شده كه صوم براي مصيبت نمىشود بلكه براي شكر سلامت است بلكه فرموده " فان كنت شامتا فصم " واين فقره صريح است كه صوم معلول شماتت است واگر وچه ديگر براي أو متصور بود اين تعليق كه صريح در عليت منحصر است وضعا يا اطلاقا - چنانچه در أصول فقه تقرير كرده أيم - صورت صحت نداشت چنانچه بر أرباب دانش وهوش چون سفيده صبح وپر تو آفتاب روشن است وبا وجود اين تصريحات اين جمع به منزله طرح است وبالجملة اين جمع به هيچ وجه صحيح نيست ونسبت به شهرت واجماع هم صحتى ندارد بلكه قائل متبعى تا أواخر به أو نيافته أم چنانچه خواهم شرح داد . وجه دوم آنچه محقق اردبيلى - قدس سره - احتمال داده كه اخبار مجوزه نسخ شده باشند واين احتمال مؤيد است به بعض اخبار كه دلالت دارند بر اينكه صوم يوم عاشورا أولا واجب بوده وبعد ترك شده چنانچه در صحيحه زراره وخبر نجيه بن الحارث شنيدى ( 2 ) ودر كتاب صحاح أهل سنت وتواريخ وارد شده كه صوم يوم عاشورا در سال أول هجرت فرض شد ودر سال دوم به آمدن رمضان نسخ شد اگر چه در وچه فرض أو مختلف نقل كرده اند .

--> 1 ) گذشت در ص 152 . 2 ) گذشت در ص 152 .