جمع الشيخ جواد القيومي
28
صحيفة الرضا ( ع ) ( فارسي )
سپس تشريفات بيعت طي مراسمى شكوهمند در روز پنج شنبه دهم ماه به عمل آمد وحضرت بر مسند ولايتعهدى جلوس فرمود ، اولين كسى كه بدستور خليفه دست بيعت به امام داد عباس پسر مأمون بود ، آنگاه ديگر درباريان با ايشان بيعت كردند . موضوع ولايتعهدى امام براي دوستان وشيعيان ايشان موجب سرور وشادمانى بود ، ولى خود آن حضرت اندوهگين ومتأثر بود ووقتي مردى را مىديد كه زياد اظهار خوشحالى مىكند أو را نزد خود فرا خوانده وفرمود : دل به اين كار مبند وبه آن خشنود مباش كه دوامى ندارد . علت پذيرش ولايتعهدى آن هنگام كه امام وليعهدى مأمون را پذيرفت به اين حقيقت پى برده بود كه در صورت امتناع بهائى را كه بايد بپردازد تنها جان خويش نمىباشد ، بلكه علويان ودوستدارانشان همه در معرض خطر واقع مىشوند ، در حالي كه اگر بر امام جائز بود كه در آن شرائط جان خويشتن را به خطر بيفكند ولى در مورد دوستداران وشيعيان خود ويا سائر علويان هرگز به خود حق نمىداد كه جان آنان را نيز به مخاطره اندازد . از طرف ديگر نيل به مقام وليعهدى يك اعتراف ضمني از سوى عباسيان بشمار مىرفت كه علويان نيز در حكومت سهم شايسته اى دارند ، ونيز مردم أهل بيت را در صحنه سياست حاضر ببينند وفراموش ننمايند ، وگمان نكنند كه ايشان همان گونه كه شايع شده فقط علما وفقهائى هستند كه در عمل هرگز به كار ملت نمىآيند .