حكومت امين را أيام آزادى نسبى امام وفرصت خوبى براي فعاليتهاى فرهنگى آن حضرت داشت . امام در عصر مأمون با استقرار مأمون بر سرير خلافت كتاب زندگانى امام ( عليه السلام ) ورق خورد وصفحه تازه اى در آن گشوده شد ، ودر اين قسمت آن حضرت سالهائى را با اندوه وناملايمات بسيار بسر برد . بررسى أوضاع وشرائط سياسي زمان مأمون نشان مىدهد كه وى با يك سلسله دشواريها ومشكلات سياسي روبرو شده بود وبراي رهائى از اين بن بستها تلاش مىكرد ، أو سر انجام به منظور حل اين مشكلات يك سياست چند بعدى را در پيش گرفت ، كه همان طرح ولايتعهدى امام ( عليه السلام ) بود . مشكلات سياسي مأمون را مىتوان در چند امر دانست : 1 - نا خشنودى عباسيان از مأمون : با آن كه به گواهى مورخان مأمون در أفكار عمومى به مراتب از امين شايسته تر وسزاوارتر به خلافت بود ، اما بنى عباس با وى مخالف بودند ، هارون خود به تفاوت آشكار بين شخصيت اين دو برادر كاملا توجه داشت واز مخالفت بنى عباس با مأمون شكوه مىكرد . راز روى گردانى عباسيان از مأمون آن بود كه مىديدند برادرش امين يك عباسى أصيل بشمار مىرود ومربيانش نيز عرب ودوستدار عباسيان بودند ، اما مادر مأمون إيراني ومربيانش إيراني بودند ، عباسيان از ايرانيان مىترسيدند واز دستشان به ستوه آمده بودند ، از اينرو جاى آنها را در دستگاه خود به تركان وديگران واگذار كردند .