السيد اليزدي
6
سؤال وجواب ( فارسي )
مسائل مستحدثه ، ترتيب نيكو وشماره داشتن فروع است ومجموعا داراى 3260 فرع است . وعلى الظاهر از نخستين آثار فقهى شيعه است كه مواد فروع با شماره وأرقام تنظيم شده است . واين ويژگى ها موجب آسانى مراجعه مقلدين وروى آوردن به آن شد تا آنجا كه رساله نجاة العباة كه تا آن روز رائج بود به كلى منسوخ گشت . از كتاب عروة الوثقى ، نخست بخش عبادات انتشار يافت وسپس مباحثى از معاملات : ( اجاره ، مضاربه ، مزارعه ، مساقات ، ضمان ، حواله ، نكاح ، وصيت به آن افزوده شد وبالآخرة بخش ديگرى تحت عنوان ملحقات مشتمل بر مباحث ربا ، وقف ، وكالة ، عدد ، وهبه ، وقضاء پس از وفات ايشان منتشر شد . مباحث أخير سيد يزدى به نحو بسيار جالبى تنظيم گرديده ودر أكثر موارد به دلائل ومستندات فقهى نيز اشاره شده است . 2 . حاشية مكاسب : در ميان حاشية پردازان مكاسب شيخ انصارى ( قده ) ، هيچ كس مانند سيد يزدى به روش عرفى به تفقه نپرداخته است . وى در بسيارى موارد چنان عرفى انديشيده كه روش يك حقوقدان عرفى معاصر را به ذهن انسان تداعى مىكند . اين كتاب چند بار چاپ شده است 3 . كتاب التعادل والترجيح : در تهران چاپ شده است . 4 . رسالة ، في اجتماع الامر والنهى : چاپ شده است . 5 . رسالة في الظن المتعلق باعداد الصلاة وكيفية الاحتياط : در تهران چاپ شده است . 6 . رسالة في منجرات المريض : همراه با حاشية مكاسب چاپ شده است . 7 . رساله سؤال وجواب : ( شرحش خواهد آمد ) أواخر عمر شريف سيد يزدى ، موضوع مشروطيت در إيران مطرح شد كه معركه آراء ميان فقها گرديد . اختلاف انظار وتشتت آراء به حدى رسيد كه جانبداران هر طرف قضية ، جانب ديگر را تا سر حد ارتداد فطرى رساندند . سيد يزدى مخالف مشروطه بود ، طرفداران تصميم به قتل وى گرفتند ، لكن رؤسا وشيوخ وعامه شيعيان عراق كه مقلد وى بودند واز طرفي ( به قول صاحب أعيان الشيعة ) در إيران صاحب منافع بودند ومىپنداشتند كه مشروطيت منافى منافع آنان است ، خانه وى را محاصره كردند ودر حفظ وحراست وى اهتمام تمام به كار بردند ، تا آن كه آن غائله هائله رفع گرديد 1 . سر انجام شب سه شنبه بيست وهفتم يا هشتم رجب سال 1327 قمري وفات كرد ودر كنار درگاه طوسي صحن مقدس مرتضوي مدفون گرديد .
--> 1 . امين ، مدرس تبريزى ، همان منابع .