و استثناء در قول [ 319 - پ ] حق - سبحانه و تعالى - كه مىفرمايد : * ( إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ في الْحَياةِ الدُّنْيا ) * « 118 » » دليل است بر اينكه عدم نفع در دنيا است نه در آخرت . فأراد أن ذلك لا يرفع عنهم الأخذ في الدنيا ، فلذلك أخذ فرعون مع وجود الايمان منه . پس اراده كرد حق سبحانه كه اين ايمان رفع نمىكند از ايشان أخذ را در دنيا . پس از براى اين مأخوذ شد فرعون با وجود صدور ايمان از او . هذا إن كان أمره من تيقن بالانتقال في تلك الساعة . و قرينة الحال تعطى أنه ما كان على يقين من الانتقال ، لأنه عاين المؤمنين يمشون في الطرق اليبس الذي ظهر بضرب موسى بعصاه البحر . فلم يتيقن فرعون بالهلاك إذ آمن ، بخلاف المحتضر حتى لا يلحق به . يعنى : بر تقديرى كه متيقّن باشد انتقال را در آن ساعت حكم اينست ، اما بطريق عدم تيقن بطريق اولى ايمانش نافع باشد ، و قرينه حال إعطاء اين معنى مىكند انتقال خود را ، در حالى [ كه ] به يقين نمىدانست ، چه مؤمنان را مشاهده كرد كه مىروند بر طريق خشكى كه به ضرب عصاى موسى ظاهر شده است . پس او را در حالت ايمان آوردن يقين بر هلاك خويش نبود بخلاف محتضر . پس الحاق كرده نمىشود به محتضر كه متيقن به هلاك خويش است . و « حتى » اينجا به معنى « فا » است . فآمن بالذي آمنت به بنو إسرائيل على التيقن بالنجاة ، فكان كما تيقن لكن على غير الصورة التي أراد . فنجاه الله من عذاب الآخرة في نفسه ، و نجّى بدنه كما قال تعالى * ( فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً ) * . پس ايمان آورد به خدايى كه بنو اسرائيل به دو ايمان آورده بودند و تيقن به نجات داشت و او را نجات حاصل شد ليكن بر غير صورتى كه مراد او بود ، چه او اراده كرده بود كه در حيات دنيا نجات يابد و كار او به آخرت افتاد و بدن او را نجات داد . چنان كه حق - سبحانه و تعالى - فرمود كه : امروز ترا با بدن تو نجات مىدهيم تا نشانه باشى كسانى را كه بعد از تو آيند . يعنى امروز نجات مىدهيم روح ترا از عذاب تعلَّق به بدن و از غواشى ظلمانيش از كفر و شرك و از احتجاب به حجب مبعده ، و بدن ترا

--> « 118 » س 10 ى 98 .