يك عين متفق كه جز او ذره‌اى نبود چون گشت ظاهر اين همه اغيار آمده و أرواح متعيّنه به تعيّنات كليّه از مجرّدات عقليه و نفوس سماويه و أرواح نبويه مفيضات و ممدّاتند مر آن چه را تحت اوست از [ 298 - ر ] أرواح متعيّنه به تعيّنات جزئيه بشريّه ، و مقوّمات ايشانند چون تقويم حقايق نوعيه مر اشخاص را . و مدبّرات حاكمهء سائسه‌اند چون سياست انبياء و سلاطين مر امم و رعايا [ را ] . و از اين معنى منكشف مىشود سرّ قول او - عليه السّلام - كه گفت : « كنت نبيا و آدم بين الماء و الطَّين » . و مفهوم مىگردد قول حق - سبحانه و تعالى - كه : * ( إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّه حَنِيفاً ) * . « 5 » و أرواح متعيّنه به تعيّنات جزئيه و هيأت مزاجيهء شخصيه تحت قهر أرواح كليّه و سياست و تصريف اوست بحسب ارادتش ، چون قواى جسمانيه و نفسانيه و روحانيه بر اختلاف مراتبش به نسبت با أرواح ما كه مدبّر أبدان ما است ، و چون خدم و اعوان و عبيد به نسبت با مخاديم و سلاطين و موالى ، بلى چون امم به نسبت با انبياء . چون اين مقدّمه به تمهيد پيوست ، مىگوئيم : أرواح انبياء - عليهم السّلام - متعيّناتند به تعيّنات كليّه در صف اوّل ، و أرواح امم بل اكثر ملايكه و أرواح و نفوس فلكيه چون قوى و اعوان و خداماند به نسبت با ايشان . و از اين معنى شناخته مىشود سرّ سجدهء ملايكه آدم را ، و سرّ طاعت اهل عالم علوى و جن و انس مر سليمان و ذو القرنين را و سرّ امداد ملايكه مر نبى ما را - عليه السّلام - . قال الله تعالى : * ( أَ لَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ من الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ » « 6 » . پس بنا بر اين « 7 » مقدّمه أبنائى كه در زمان موسى - عليه السّلام - قتل كرده شد ، أرواح ايشان تحت حيطهء روح موسى بود - عليه السّلام - ، و در حكم امّت و اعوان او . و چون حضرت خواست كه اظهار كند آيات كلمه موسويه و معجزات و حكم و احكامش را ، و تقدير كرد اسباب علويه و سفليه را از اوضاع فلكيه و حركات سماويه كه مقدرات مواد عالم و امتزاجات عنصريه‌اند ، و چون زمان ظهور قريب

--> « 5 » س 16 ى 120 . « 6 » س 3 ى 124 . « 7 » قا : پس + از روى بنا بر اين .