از مال كرده وحق از آن ساقط شده ، خصوصا در كساني كه جاهلند به حق الرجوع . وجواز رجوع به جهت خود واهب خلاف أصل است وبه دليل ثابت شده . وقوهء دليل اعراض با أصل ، أقوى است از احتمال دخول در تحت ادلهء حقوق . بخلاف خيار حق الشفع وأمثال آن . واز اين جهت است كه در صورت خيار ، مشترى ممنوع است از اتلاف عين مال واخراج از ملك خود به نحوى كه ذوالخيار ممنوع از رجوع شود . ودر هبه به هيچ نحو ، منعى از تصرف متصور نيست . وحق رجوع در هبه ، عارض مىشود با ارادهء واهب بعد از عدم تصور آن مطلقا ، بخلاف حق الشفع وحق خيار كه از أول امر ثابت است . 52 - سئوال : چه مىفرمايند در باب نمائى كه از براي مبيع به هم رسد در مدت خيار شرط . مال بايع خواهد بود يا مشترى - در صورتي كه فسخ مبايعه ، در مدت مشروط شده باشد . يا اينكه نشده باشد ومبيع مختص مشترى شده باشد . ونماء متصل باشد يا منفصل - ؟ ، ؟ جواب : هر گاه بيع لازم شد وفسخ به عمل نيامد ، بلا خلاف منافع متصله ومنفصلهء أيام مدت خيار ، مال مشترى است . وهر گاه فسخ به عمل آمد ، اشهر واظهر آن است كه نماء منفصله كه در آن مدت خيار ، حاصل شود ، مال مشترى است ونماء متصله مال بايع مىشود . 53 - سئوال : هر گاه در " سر كار 1 " شاه ، شخصي وظيفة داشته باشد وخود در صدد تحصيل آن ، مطلقا وأصلا در نيامده واز كسى خواهش تحصيل آن نيز ننموده باشد . وحال كه قرار داده شده به رعايا حواله نمايند ، واز رعايا بايد بگيرد ، والحالة هذه مىتواند آن را رعايا گرفته وعين آن را به مصرف برساند . يا به رعايا به عنوان قرض محسوب داشته وايشان به تدريج بالطوع والرغبة ، از مال خود به آن

--> 1 : سر كار : در اصطلاح درباريان فتحعلى شاه به " كار پردازى " سر كار مىگفتند در احكام صادره از زبان شاه وعباس ميرزا مكرر به كار گرفته شده البتة بيشتر در مورد كار پردازى أمور مالي به كار مىرفت