121 - سؤال : هر گاه مسافري نماز استيجار بر ذمه داشته باشد ودر مكاني باشد كه خواهد قصر واتمام را احتياط به عمل آورد ومىخواهد نماز به جماعت به عمل آورد ، آيا با وجود اشتغال ذمه به صلاة استيجار ، آن احتياط را به عمل آورد جايز است يا نه ؟ وبر فرض جواز ، آيا كداميك از قصر واتمام را به قصد ايتمام به عمل آورد ؟ وآن نماز استيجار را به قصد ايتمام در آن بكند يا نه ؟ جواب : أجير بودن به جهت نماز استيجار ، منافاتى با تعدد نماز به عنوان احتياط ندارد ، واما در صورت احتياط ، هر يك از دو نماز كه دليلش واضح باشد آن را أصل قرار بدهد وبه جماعت بكند وآن ديگرى را فرادى بجا آورد واين به سبب اختلاف رأى مجتهد در مواضع اختلاف به هم مىرساند ودر بعضي جاها قصر ، مقدم است . همچنانكه در نظر حقير ، در چهار فرسخ كه قبل از ده روز اراده عود داشته باشد ، اظهر قصر است ، پس قصر را مقدم دارد وتمام را فرادى بكند ودر مواطن أربعة كه تخيير ثابت است هر يك را مقدم دارد ، آن ديگرى را فرادى بكند وأفضل در نزد حقير تمام است ، اما أحوط قصر است ، پس قصر را مقدم دارد وتمام را فرادى بكند ودر جايى كه مجتهد متردد باشد ، هر چند ظاهر أدله تخيير است ، اما بنا بر قول بعضي كه احتياط را واجب مىدانند كه هر دو نماز را از باب مقدمه مىكنند ، دور نيست كه هر دو را به جماعت مىتوان كرد . اما وجوب احتياط در نزد حقير ثابت نيست . به هر تقدير بايد فرق كرد ما بين مواضع : در بعضي جاها احتياط به جهت حيرت در مسئله است كه مجتهد بخصوص رأيي ندارد ، يا مقلد ، مجتهدي ندارد كه از أو پرسد ودر بعضي حاها احتياط به جهت دفع شبهه ودفع از مقتضاى خلاف مسئله يا مخالفت دليل معارض ، است ودر آنجايى كه آنچه راجح است كه نماز حاضر را به جماعت بگزارد ، خواه قصر وخواه اتمام . والله العالم . 121 مكرر - سؤال : هر گاه مأموم سهوا در ركوع يا در سجود ، قبل از امام برخيزد به قيام يا جلوس ، يا قبل از امام به سجود يا ركوع داخل شود ، چه صورت دارد ؟ جواب : در هر يك از اين حالات ، عود كند ومتابعت امام كند وثانيا فعل را با امام بجا