الميرزا القمي
56
جامع الشتات ( فارسي )
111 - سؤال : خمرهاى را كه چند دفعه شراب در ميان آن ساخته باشند والحال شراب دفعه آخر منقلب به سركه شده باشد ، خمره پاك است يا نه ؟ وديگر خمره شراب كه حال كسى خواهد سركه در ميان آن بسازد احتياج به تطهير دارد ، يا آنكه رجاء بعد ذلك كه سركه پيش از آن كه سركه بشود شراب مىشود وبعد بالتبع پاك مىشود ، حال مانع ندارد استعمال آن يا نه ؟ جواب : اطلاقات فتاوى ونصوص وترك استفصال در اخبار ، اقتضا مىكند طهارت خمره راه ، هر چند مكرر خمر در آن گرفته باشند واما جواز سركه گرفتن در خمره خمر ، پس آن مشكل است ، به جهت آنكه ظاهر آن است كه انقلاب عصير بعد غليل به سركه ، همان نجاستى را كه از غليان به هم رسيده ، پاك مىكند ، نه غير آن را . اگر گويى در مسئله أولى هم انقلاب به سركه همان نجاست خمريه ثانيه را پاك مىكند وخمره را كه نجاست آن به سبب همين خمر است به تبعيت پاك مىكند نه نجاستى كه از خمر سابق در خمره بوده وبه آب انگور ملاقى كرده ، قبل از خمر شدن . مىگوييم كه ترك استفصال در اخبار افاده مىكند عموم را ، زيرا كه خماران غالبا خمر را در ظرفى مىگيرند كه در آن خمر بوده سابقا واجتناب از آن نمىكنند پس ترك استفصال ، در اينجا وضوح دارد ، واما در جانب سركه چنين جوره اخبار نيست كه ترك استفصال در آن وضوح داشته باشد وطاهر شدن عصير ، بعد غليان به سبب سركه شدن ، اقتضاى بيش از طاهر شدن از نجاست غليان ، نمىكند وخمره هم به تبعيت آن نجاست پاك مىشود نه غير آن ، خصوصا كه سركه گيران غالبا احتياط مىكنند از نجاست خمر سابق . واگر گويى كه هر عصيرى تا خمر نشود سركه نمىشود ، گوييم : أولا اين مسلم نيست به جهت آنكه در خمر ، عمل مخصوصى مىكنند تا خمر مىشود وبر فرض تسليم ترك استفصال در مقامي كه احتمال ظاهري باشد حجت است واين احتمال در اينجا هست ، مگر اينكه بگوييم كه اين عصير ظاهري باشد حجت است واين احتمال در اينجا هست ، مگر اين كه بگوييم كه اين عصير كه به غليان آمد در اخبار اطلاق خمر به آن شده ، بسيار يا حقيقتا يا مجازا وعلى اى تقدير مقتضاى آن مشاركت در احكام است لا أقل ، واز احكام