الميرزا القمي

20

جامع الشتات ( فارسي )

باطن دهان را ( بعد از زوال عين از براي تطهير بقايايى كه در بن دندان باشد از غذا ومثل آن ) به مضمضه كردن تطهير مى توان كرد ، لا أقل دو دفعه مضمضه كند وبريزد . 34 - سؤال : در هر يك از اعضاى ثلاثة غسلي وضو وغسل ، آب را كه از طرف أعلى مىريزد ودست مىكشد بايد مجموع اجزاء طرف أعلى اثر نموده بعد الأسفل فالأسفل تا به انتها وهرگاه همچون باشد در وضو بعد از ريختن آب بر مرفق وكشيدن دست تا سر انگشتان ، طرف ديگر بالاى دست مغسول ، گاه است كه خشك مىماند . جواب : ابتدأ به أعلى ، در غسل واجب نيست بلكه مستحب است واما در اعضاى وضو كه شستن آنها واجب است ابتدأ كردن به أعلى ، واجب است واظهر در نزد حقير اين است كه واجب است شستن اعلاى هر جزوى از اجزاى عضا ، قبل أسفل همان جزء ، نه اين كه واجب باشد كه مجموع اعلاى عضو قبل از مجموع أسفل آن شسته شود . مثلا آب را كه بر رو مىريزد طرف راست رو را ، هر گاه أول دست بمالد از بالا وبشويد تا به ذقن وبعد طرف چپ را به همين نحو صحيح است واين كه طرف پايين جانب راست رو ، قبل از طرف بالاى جانب چپ شسته شود ضرر ندارد وهم چنين دستها كه هر گاه از مرفق آب ريخت ويك طرف دست راست تا سر انگشتان وبعد طرف ديگر را شست تا سر انگشتان ضرر ندارد . واين كه نوشته‌اند كه آب تمام مىشود وآن طرف خشك مىشود بي معنى است به جهت آن كه اگر دست ترى دارد واز ترى آن طرف به اين طرف مىتوان آورد كه غسل متحقق شود ، به همان اكتفا مىكند واگر وفا نمىكند يك غرفه ديگر آب بردارد تا غسل تمام شود مگر آن كه مراد أو همان عدم تحقق غسل أعلى ، باشد قبل از أسفل وهم چنين است كلام در ترتيب مستحبى غسل . 35 - سؤال : مستوضى هر گاه مشغول شستن دست چپ بوده ، برخاسته سه چهار قدم يا بيشتر برود تا تكيه به ديوارى يا درختى بنمايد چه صورت دارد يا جوراب بكند ؟ - ؟ جواب : هيچ كدام آنها ضرر ندارد ، همين كه موالات عرفى برجاست يعنى در عرف أهل شرع ودين نمىگويند كه اين شخص دست برداشت از وضو وجفان جميع اعضاى