الميرزا القمي

103

جامع الشتات ( فارسي )

ظاهر نموده ، به " الله " وأصل نمايد ، به كسره بايد وصل نمايد ، يا به فتح ؟ جواب : بهتر اين است كه وقف كند وابتدأ كند به همزه " الله " ، واگر وصل مىكند نون تنوين را ، به كسر بخواند . 236 - سؤال : آيا نماز در جامه‌اى كه يك قطعه از آن ، غصبى باشد ، مثل سجاف يا گريبان يا أمثال آن ، صحيح است يا نه ؟ جواب : چون دليلي واضح بر بطلان نماز در جامه غصبى نيست ، الا دعوى اجماع ، چنان كه علامه در تحرير وشهيد در ذكرى دعوى كرده‌اند واطلاق كلام ايشان ، بلكه نزديك به صريح ، " عموم " است ، پس أحوط ، بلكه اظهر اجتناب است ، واما مثل جوراب ، پس مظنه مكان بودن هم در آن جارى است ، پس از اين جهت نيز باطل مىشود ، واما همراه داشتن چيز مغصوب با خود در حال نماز ، پس أحوط ، اجتناب است ودليلي قائم بر بطلان نيست . 237 - سؤال : هرگاه استيجار صوم وصلاة بشود وعمل معين شود ولكن تعيين مدت نشود به جهت جهالت در مسئله لزوم تعيين مدت ، وبعد از عمل بفهمند كه تعيين مدت ضرور بوده ، آيا آن عمل كه شده ، صحيح است ، خصوصا با اجازه وتراضى طرفين به آنچه شده . - يا نه ؟ وآيا هرگاه موجر بتنهايى بعد از عمل بفهمد اين معنى را ، لازم است اعلام مستأجر ، يا نه ؟ جواب : ظاهر اين است كه هرگاه عرف وعادتي باشد كه موجرين آن زمان وآن بلاد ، بيش از زمان معين تأخير نمىكنند وآن هم تأخير نكرده باشد ، مثل اينكه عادت اين است كه دو سال نماز را تا دو سال هم تأخير مىكنند ومضايقه نمىكنند ، ظاهر صحت آن عمل است وهمين قدر از تعين كافى است . چنان كه آخوند ملا احمد ( ره ) نيز تجويز كرده ، وبر فرضى كه اين را كافى ندانيم هم ظاهر اين است كه عمل صحيح باشد ، هر چند اجاره فاسد باشد ودر اين صورت ، مستحق أجرة المثل خواهد بود . واشكالى كه در اينجا متصور است اين است كه چون اخلاص در عمل ، شرط است وعبادت در ازاى عوض ، منافى آن است واستيجار حج به دليل خارج شده وهمچنين استيجار