نجات داد . مقدر چنين بود كه امام ( عليه السلام ) مسؤوليت هاى رهبرى ، وروحاني خود را بعد از شهادت پدرش به دست گيرد . اين مقام مقدس را در نيمهء دوم قرن أول ، در باريكترين شرائطى كه بر أمت اسلامي مى گذشت ، يعنى مرحله‌اى كه موج فتوحات صدر استلام پيامدهائى به دنبال آورده بود ، تعهد فرمود . اين موج با هيجان روحي اش ، با حماسهء رزمى ايدهئولوژىاش ، تا آن زمان كشيده شده بود ، موجى كه قدرت فرمانروايى كسراها وقيصرها را متزلزل ساخت ، وملل مختلف وبلاد گسترده‌اى را ، به دعوت جديد فراخواند ودر پيامد آن ، مسلمانان آن روز ، يعنى نيمهء دوم قرن أول هجرى زمامدار بخش عظيمى از جهان متمدن شدند . با اينكه اين زمامدارى گسترده ، نيروى عظيمى در زمينهء جهانى براي مسلمانان از نظر سياسي ونظامى به وجود آورد ، آنان را در برابر دو خطر بزرگ ، بيرون از حدود سياسي ونظامى قرارداد ، وضرورت ايجاب مى كرد از همان ابتداء با يك حركت قاطع جلو آن دو خطر ايستادگى شود . يكى از آن دو ، خطر آگاهى مسلمانان از فرهنگ هاى متنوع ومباني قانونگزارى ديگران وأوضاع اجتماعي مختلف آنان بود ، كه بر اثر بر خورد با ملت هايى كه فوج فوج به اسلام وارد مى شدند فرهنگ وتمدن اسلامي را مورد تهديد قرارد مى داد . از اين رو ولازم بود در زمينهء علمي كارى انجام شود تا مسلمانان به اصالت فكرى وشخصيت قانونگزارى ويژهء خود ، كه از كتاب وسنت در اسلام الهام مى گيرد ، واقف گردند . در اينجا ضرورت يك حركت فكرى اجتهادي به نظر مى رسيد تا در