پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) را جمع آورى كرده بنويسيد زيرا من بيم آن دارم دانشمندان و اهل حديث از دنيا بروند و چراغ علم خاموش گردد ) . بنا به نقل " بخارى " وى نامه اى به مضمونى كه گذشت از شام به " ابى بكر بن حزم " كه از بزرگان علماى مدينه بود ، نوشت . ولى اين امر در آغاز كار بود و مدتها طول كشيد تا يك قرن عقب افتادگى جبران گردد و احاديث پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) إحياء شود و آنچه در حافظه ها بود ، روى كاغذ بيايد . و چون دوران خلافت عمر بن عبد العزيز كوتاه مدت بود ( عمر بن عبد العزيز دو سال و اندى حكومت كرد ) اين برنامه به سرعت پيشرفت نكرد زيرا پس از او " يزيد بن عبد الملك " و " هشام بن عبد الملك " زمام امور را در دست گرفتند و چيزى كه در حكومت آنها مطرح نبود ، دلسوزى به حال اسلام و مسلمانان بود . تا آنكه محمد بن مسلم بن شهاب زهرى پيشواى بزرگ محدثان شام و حجاز به اين كار قيام كرد و شروع به تدوين حديث نمود . . . . شيعه پايه گذار تدوين حديث خوشبختانه شيعيان از همان آغاز به پيروى از پيشوايان راستين خود ، از همان دوران حيات پيامبر اسلام ( صلى الله عليه وآله ) در اين زمينه كوششهاى فراوانى به عمل آوردند و به پيروى از اميرمؤمنان ( عليه السلام ) ، در نقل و ضبط و تدوين حديث ، پيش قدم شدند وآثار گرانبها و مجموعه‌هاى ارزنده اى از اخبار و احاديث را از خود به يادگار گذاشتند . اگر جامعهء تسنن بر اثر افسانهء نهى از نوشتن حديث ، صد سال يا بيشتر ، احاديث اسلامى را ضبط نكردند ، ولى جامعهء تشيع در اين راه ، پيش قدم شدند ، در زمان خود پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) بود ، " ابورافع " كتابى بنام : " السنن والأحكام والقضايا " نوشت ( 1 ) و احكام و سنن مخصوص در ابواب مختلف اسلام را مثل نماز و روزه و زكات و حج و مرافعات گرد آورد و اگر ما اين كتاب را نخستين كتاب حديث بدانيم ، مى توان آن را نخستين كتاب فقهى

--> 1 . فهرست نجاشى ، ص 4 .