الشيخ أبو الفتوح الرازي
45
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
و ذلك قوله : ( 1 ) * ( ابْتَدَعُوها ما كَتَبْناها عَلَيْهِمْ ) * - الآية . آنگه رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - اين آيت بخواند ، آنگه گفت : يا بن امّ عبد ! دانى كه رهبانى ( 2 ) امّت من چه باشد ؟ گفتم : خداى و رسول ( 3 ) عالمتر . گفت : هجرت ( 4 ) و جهاد و نماز و روزه و حجّ و عمره و تكبير كردن خداى را بر پشتههاى ( 5 ) بلند . عبد اللَّه مسعود گفت يك روز در پيش رسول شدم ، مرا گفت : يا بن مسعود ! آنان كه پيش شما بودند بر هفتاد و دو فرقه شدهاند ( 6 ) ، سه از آن جمله ناجىاند و باقى هالك . يكى آنان كه در عهد عيسى برفتند ، و دوم آنان كه با ملوك و جبابره قتال كردند ، و گروهى آنان كه دين خود را از ايشان بگريزانيدند ، و ايشان آنانند كه خداى تعالى در حقّ ايشان گفت : * ( وَرَهْبانِيَّةً ابْتَدَعُوها ما كَتَبْناها عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّه ) * ، آنگه گفت : هر كه به من ايمان آورد از ايشان ، فقد رعاها حق رعايتها ، و آن كه ( 7 ) به من ايمان نياورد هالك شد . و ضحّاك و عطيّه روايت كردند از عبد اللَّه عبّاس كه او گفت : خداى تعالى [ قتال ] ( 8 ) بر قوم عيسى نوشت پيش از آن كه رسول ما ظاهر شد . چون ( 9 ) اهل حق كه مؤمنان بودند عدد ايشان كم شد و كافران بسيار شدند ، مردم را رنج باستدند ( 10 ) و ايذاء كردند تا جماعتى از ايشان دين عيسى رها كردند [ 10 - پ ] ، و گروهى كه بماندند بگريختند و با غارها شدند .
--> ( 1 ) . آد ، كا ، گا و رهبانيّة . ( 2 ) . آد : رهبانيّت . ( 3 ) . آد ، كا ، گا : رسولش . ( 4 ) . آد راه . ( 5 ) . اساس و همهء نسخه بدلها : پشتهاى / پشتههاى . ( 6 ) . كا . فرقت شدند . ( 7 ) . آد ، كا ، گا از ايشان . ( 8 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 9 ) . آد ، كا ، گا : پس چون . ( 10 ) . كذا : در اساس ، آد و ديگر نسخه بدلها : رنجه داشتند .