* ( ما كَتَبْناها عَلَيْهِمْ ) * ، ما ( 1 ) بر ايشان ننوشتيم و بر ايشان فرض ( 2 ) نكرديم . * ( إِلَّا ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّه ) * ، استثناء منقطع ، المعنى ( 3 ) و لكن كتبنا عليهم ابتغاء رضوان اللَّه ، گفت : آنچه ما بر ايشان نوشتيم ننوشتيم الَّا براى رضاى ما و اگر ( 4 ) چه ايشان ابتداع كردند . * ( فَما رَعَوْها حَقَّ رِعايَتِها ) * ، ايشان مراعات نكردند آن را و نگاه نداشتند چنان كه بايست و واجب بود رعايت آن ( 5 ) . عبد اللَّه مسعود گفت : رديف رسول بودم - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - بر چهار پاى ( 6 ) ، مرا گفت : يابن امّ عبد ! دانى كه ترسايان چگونه ابتداع رهبانى كردند ؟ گفتم : خداى و رسولش ( 7 ) عالمتر . گفت : جبّارين ( 8 ) و گردن كشان بر ايشان مستولى شدند از پس عيسى - عليه السّلام - و معاصى آشكارا كردند و مؤمنان نتوانستند آن ديدن ، با ايشان قتال كردند ، تا سه بار جبّاران مؤمنان را هزيمت كردند و بسيارى را بكشتند ، آن اندكى ( 9 ) كه بماندند گفتند : اگر ما ديگر باره [ با ايشان ( 10 ) ] قتال كنيم همه را بكشند و در جهان از ما كس نماند . تدبير آن است كه اين زمين به ايشان ( 11 ) رها بايد كردن و در عالم پراگنده شدن تا آنگه كه محمّدى كه ( 12 ) عيسى ما را بشارت داد بيرون آيد . برفتند و غارهاى كوه ( 13 ) جاى خود ساختند و آن جا مىبودند ، آنگه بعضى از ايشان بر دين خود بايستادند و بعضى بدعتها نهادند ،

--> ( 1 ) . آد ، كا ، گا : كه ما . ( 2 ) . آد ، كا ، گا : فريضه . ( 3 ) . آد ، كا ، گا : استثناء منقطع است و المعنى . ( 4 ) . اساس : و لكن ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 5 ) . كا ، گا : او . ( 6 ) . آد ، گا : چهارپايى . ( 7 ) . آد ، كا ، گا : رسول او . ( 8 ) . آد ، كا ، گا : جبابره . ( 9 ) . آد ، كا ، گا : اندك . ( 10 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 11 ) . آد : اين زمان به اينان . ( 12 ) . آد ، كا ، گا : آن محمّد كه . ( 13 ) . آد ، كا ، گا : غارها در كوه .