فعل معاملهء مختبران كند چون كسى كه نداند تا بداند . * ( إِنَّ اللَّه قَوِيٌّ عَزِيزٌ ) * ، خداى تعالى قوى و عزيز است ( 1 ) . آنگه گفت : * ( وَلَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً وَإِبْراهِيمَ ) * ، ما ( 2 ) بفرستاديم نوح را در عهد او و ابراهيم را در روزگار او . * ( وَجَعَلْنا ) * ، و كرديم در فرزندان ايشان پيغمبرى و كتاب ، يعنى فرزندان ايشان را كتاب داديم و پيغمبرى داديم . * ( فَمِنْهُمْ ) * ، از فرزندان ايشان بهرى مؤمن و مهتدى و راه راست يافته بودند ( 3 ) ، و بسيارى از ايشان فاسق بودند . * ( ثُمَّ قَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ بِرُسُلِنا ) * ، آنگه بر اثر ايشان بفرستاديم رسولان ما را . و « تقفيه » ، تفعله باشد از قفا . * ( وَقَفَّيْنا ) * ، و از پس ايشان عيسى ( 4 ) مريم بفرستاديم و كتاب انجيل به او داديم . * ( وَجَعَلْنا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوه رَأْفَةً وَرَحْمَةً ) * ، و كرديم در دل آنان كه پسر او بودند رأفت و رحمت و بخشايش . و رأفت و رحمت ( 5 ) يكى باشد و براى اختلاف لفظ تكرار كرد ، كالنّأى و البعد . * ( وَرَهْبانِيَّةً ) * ، عطف نيست بر اسماء پيشين و نصب او بر « جعلنا » نيست ، إنّما نصب او بر فعلى محذوف است كه * ( ابْتَدَعُوها ) * بر او دليل كند ، و التّقدير ابتدعوا ( 6 ) رهبانيّة ابتدعوها ، و مثله قوله : وَ الْقَمَرَ قَدَّرْناه مَنازِلَ ( 7 ) . [ و آنها كه گفتند : نصب او بر عطف است بر اسماء پيشين ، و بعضى كه گفتند : نصب است بر « جعلنا » هر دو ( 8 ) خطاست ] ( 9 ) . آنگه گفت : رهبانى ( 10 ) كه ايشان ابتداع و اختراع كردند از تلقاء نفس خود ( 11 ) .

--> ( 1 ) . آد ، گا و منيع و غالب . ( 2 ) . آد ، كا ، گا : و ما . ( 3 ) . آد ، كا ، گا * ( وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ ) * . ( 4 ) . گا پسر . ( 5 ) . آد ، كا ، گا هر دو . ( 6 ) . اساس : ابتدعوها ، با توجّه به آد ، كا تصحيح شد . ( 7 ) . سورهء يس ( 36 ) آيهء 39 . ( 8 ) . كا وجه . ( 9 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 10 ) . آد ، كا ، گا : رهبانيّتى . ( 11 ) . آد ، كا ، گا : كردند از نزديك خود .