فليتق اللَّه هر كه خواهد ( 1 ) كه كريمترين مردمان باشد گو از خدا بترس ، و نيز گفت - عليه السلام : كرم الرجل دينه [ و مروته تقواه و اصله عقله و حسبه خلقه ] ( 2 ) كرم مرد دين اوست [ 18 - ر ] [ و مروّت ] ( 3 ) و پرهيزگارى او [ و ] ( 4 ) اصل او عقل او و حسب او خوى نيكوى او . عبد اللَّه عبّاس گفت : كرم دنيا توانگرى است ، و كرم آخرت پرهيزگارى . * ( إِنَّ اللَّه عَلِيمٌ خَبِيرٌ ) * و خداى تعالى دانا و با خبر است . عبد اللَّه عمر ( 5 ) گفت : رسول را ديدم بر ناقهء قصواء نشسته روز فتح مكّه استلام اركان مىكرد به چوبى كه در دست داشت بر شبه عصايى ، و مسجد الحرام چنان كه ( 6 ) هيچ جاى نبود آن جا كه شترى ( 7 ) بخسپد ، آنگه برون ( 8 ) آمد و مردم با او برون ( 9 ) آمدند ، خطبه كرد و حمد و ثناى خداى ( 10 ) كرد ، آنگه گفت : اى [ مردمان حميّت جاهليّت از شما ببردند و تفكّه ( 11 ) و مزاح ( 12 ) او و فخر كردن به پدران . انّما النّاس رجلان ( 13 ) ] مردمان دو مردند : يكى برّ و تقى و كريم بر خداى تعالى ، و يكى فاجر شقى خوار بر خداى تعالى . آنگه اين آيت بخواند ( 14 ) و گفت : أقول قولي هذا و استغفر اللَّه لي و لكم ، و يحيى بن ابي كثير روايت كرد كه رسول - عليه السلام - گفت : انّ اللَّه تعالى لا ينظر الى صوركم و لا الى اموالكم و لكن ينظر الى قلوبكم و اعمالكم و انّما انتم بنو ادم فاكرمكم على اللَّه اتقيكم خداى تعالى به صورتهاى شما ننگرد و نه به مالهاى شما ، و لكن به دلهاى شما بنگرد و عملهاى شما

--> ( 1 ) . كا : خواهند . ( 2 ) . اساس و آج : ندارد ، با توجّه به ترجمهء عبارت و ضبط آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 4 - 3 ) . اساس ، آج ، كا : ندارد ، با توجّه به آد ، گا و ترجمه عبارت افزوده شد . ( 5 ) . كا : عبد اللَّه عبّاس . ( 6 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : بود كه . ( 7 ) . كا : كه شتر آن جا . ( 9 - 8 ) . آد ، كا ، گا : بيرون . ( 10 ) . آج ، كا : خداى تعالى . ( 11 ) . آد ، كا ، گا : تفكير . ( 12 ) . آد ، كا ، گا : مزاج . ( 13 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 14 ) . كا : برخواند .