چنان بايد كه يك لحظه فراموشت نبود ، چنان كه گفت - شعر : اللَّه يعلم انّي لست اذكره و كيف اذكره اذ لست انساه و قال آخر - شعر : عجبت لمن يقول ذكرت إلفي و هل أنسى فأذكر من هويت و امّا ذكر به زبان هم شرط اين است تا علامت محبّت ظاهر باشد ، كه « من أحبّ شيئا اكثر ( 1 ) ذكره » . * ( وَسَبِّحُوه بُكْرَةً وَأَصِيلًا ) * ، گفت : و تسبيح او كنى به بامداد و شبانگاه . مفسّران گفتند : نماز بامداد و نماز ديگر خواست . عبد اللَّه عبّاس گفت : نماز بامداد و نماز شام و خفتن خواست . مجاهد گفت : مراد كلمات تسبيح است ، من قوله ( 2 ) : « سبحان الله » ، « و الحمد لله » ، « و لا إله الا الله » ، « و الله اكبر » ، « و لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم » ، چه اين كلماتى ( 3 ) است كه طاهر را و جنب را و حائض را و محدث را شايد گفتن و بايد گفتن ( 4 ) ، پس عبارت كرد به تسبيح از جملهء اين كلمات كه اخوات اوست . * ( هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ ) * ، او آن خداى است كه صلات ( 5 ) فرستد بر شما به رحمت . سدّى گفت : بنو اسرايل موسى را گفتند : أ يصلَّي ربّنا ، خداى ما را صلاتى باشد ؟ خداى ( 6 ) وحى كرد به موسى كه بگو اينان را كه : صلات من به ( 7 ) رحمت باشد ، و رحمت من واسع است به همه چيز برسد . و گفتند : معنى * ( يُصَلِّي عَلَيْكُمْ ) * ، آن است كه ذكر جميل شما در عالم و عالميان آشكارا كند . اخفش گفت : مراد آن است كه بر شما بركت كند ، كه اصل كلمه از لزوم است . * ( وَمَلائِكَتُه ) * ، و فريشتگان به استغفار ، چه معنى « صلات » مختلف بود به اختلاف فاعلان ، از ما دعا باشد و از فريشتگان استغفار ، و از خداى - جلّ جلاله -

--> ( 1 ) . آط : كثر ، آج ، لب : كثير ، مش : ندارد . ( 2 ) . آط ، آب : من قول . ( 3 ) . آج ، لب : كلمات . ( 4 ) . ديگر نسخه بدلها بجز كا : ندارد . ( 5 ) . آب ، كا : صلوات . ( 6 ) . آب ، كا تعالى . ( 7 ) . ديگر نسخه بدلها : ندارد .