و روز قيامت ايشان را ناصرى و ياورى ( 1 ) نباشد ، و كس نصرت ايشان نكند . * ( وَأَتْبَعْناهُمْ فِي هذِه الدُّنْيا ) * ( 2 ) * ( ) * ، و ما در دار دنيا لعنت به دنبال ايشان در نهاديم ، يعنى بر ايشان لعنت كرديم ، لعنتى ملازم كه از دنبال ايشان بنگردد . * ( وَيَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ ) * ، و روز قيامت از جملهء مقبوحان و ممنوعان ( 3 ) باشند ، و گفتند : از جملهء ملعونان ، و گفتند : از جملهء مهلكان . عبد اللَّه عبّاس گفت : از جملهء مشوّهان در خلقت ، رويهاشان سياه كنند ( 4 ) و چشمها ازرق ، و آن شعار دوزخيان است ، يقال : قبحه اللَّه و قبحه بمعنى اذا جعله قبيحا . * ( وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ مِنْ بَعْدِ ما أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ الأُولى ) * ، حق تعالى گفت در اين آيت كه : ما موسى را كتاب داديم ، يعنى توريت پس از آن كه هلاك كرديم قرنهاى پيشين را ، يعنى امّتان پيش ( 5 ) را . * ( بَصائِرَ لِلنَّاسِ ) * ، براى آن تا بصيرت و بيّنت و حجّت و بيان مردمان باشد . * ( وَهُدىً ) * ، و لطفى و بيانى و رحمتى تا همانا انديشه كنند . و نصب اين اسماء بر حال است از مفعول . ابو سعيد خدريّ روايت كرد از رسول - عليه السّلام - كه او گفت : خداى تعالى پس از آن كه توريت فرو فرستاد ، هيچ امّت را و هيچ قرن و قوم را هلاك نكرد به عذابى از آسمان ، جز گروهى را كه ايشان را مسخ كرد با بوزينه ، نبينى كه خداى تعالى گفت : * ( وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ مِنْ بَعْدِ ما أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ الأُولى ) * - الاية . * ( وَما كُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِيِّ ) * ، آنگه رسول را - عليه السّلام - بر سبيل تنبيه و تعجّب ( 6 ) گفت : تو به جانب غربى از كوه طور حاضر نبودى . * ( إِذْ قَضَيْنا إِلى مُوسَى الأَمْرَ ) * ، چون ما وحى كرديم و كار بر او گزارديم ، و خبر داديم او را به اوامر و نواهى ، و عهد كرديم با او . * ( وَما كُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِينَ ) * ، و تو از جملهء حاضران نبودى آن جا تا ياد داشتى آنچه ( 7 ) آن جا رفت .

--> ( 1 ) . مش : ياورى . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها لعنة . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : مفتوحان . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها : ندارد . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها : پيشين . ( 6 ) . آط ، آب ، آز ، مش : تعجيب . ( 7 ) . مش در .