خواندند ، و باقى قرّاء به « نون » و « الف » خبرا عن المخاطب و غيره معه على وجه التّعظيم . * ( فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِي ) * ، و كسائى خواند تنها و در شاذ اعمش ، و يحيى بن وثّاب : فيحلّ [ 22 - ر ] به ضمّ « حا » ، و من يحلل ، به ضمّ ( 1 ) من الحلول ، كه پس خشم من به شما فرود آيد . و باقى قرّاء خواندند : ( فيحل عليكم . و من يحلل ) ، من الحلال ، كه پس خشم من بر شما حلال شود ، و هر كه را خشم من بر او حلال شود يا به او فرود آيد ، بر قراءت كسائى : * ( فَقَدْ هَوى ) * ، هلاك شود و در دوزخ افتد . و قوله : * ( فَيَحِلَّ ) * ، نصب « لام » بر جواب نهى است به « فا » به اضمار « أن » . * ( وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ ) * ، من بيامرزم آن را كه توبه كند و ايمان آرد و عمل صالح كند ، توبه كند از گناه و ايمان آرد به اللَّه ( 2 ) و عمل صالح كند از نماز و روزه ( 3 ) ، * ( لِمَنْ تابَ ) * من الذّنوب وَأَمِنَ بعلَّام الغيوب * ( وَعَمِلَ صالِحاً ) * ليوم كشف الكروب ، * ( وَإِنِّي لَغَفَّارٌ ) * لمن تاب و امن باللَّه الوهّاب و عمل صالحا لجزيل الثّواب . * ( ثُمَّ اهْتَدى ) * الى ما ( 4 ) ينجيه من اليم ( 5 ) العقاب . قوله : * ( ثُمَّ اهْتَدى ) * ، قتاده و سفيان ثورى گفتند : يعنى ملازم اسلام باشد تا بر اسلام ميرد . زيد اسلم گفت : مراد آن است كه علم بياموزد تا به آن ره برد . شعبى و مقاتل و كلبى گفتند : بداند كه بر آن ثواب خواهد بودن . ضحّاك گفت : استقامت كند . و در تفسير اهل البيت ( 6 ) است : ثمّ اهتدى الى ولاية علىّ بن ابي طالب ( 7 ) . * ( وَما أَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يا مُوسى ) * ، چه بشتابانيد تو را از قومت - يعنى اين هفتاد كس كه با او بودند - كه او ايشان را برگزيد - تا كلام خداى شنوند . موسى - عليه السّلام - ايشان را در ره رها كرد و او از پيش برفت و ايشان را گفت : بر اثر من مىآيى كه ( 8 ) مشتاق شده‌ام به حضرت خداى جلّ جلاله . چون برسيد ، خداى تعالى او را گفت : * ( وَما أَعْجَلَكَ ) * ، چه بود كه تو را بشتابانيد از قومت اى موسى ؟

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها لام . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : خداى . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها زكات . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها : من . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها : الم . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها عليهم السّلام . ( 7 ) . آج ، لب عليهما السّلام . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها من .