مىدادند و يهودا هر روز بيامدى و طعام و شراب بياوردى و به چاه فرو گذاشتى . [ 6 - ر ] . چون سه روز در چاه بود روز چهارم جبرئيل آمد و گفت : تو را كه در اين چاه افگند ؟ گفت : برادرانم گفت : چرا ؟ گفت : بر من حسد كردند براى دوستى پدر مرا . گفت : خواهى تا از اين چاه بر آيى ( 1 ) ؟ گفت : آرى . گفت ، بگو : « يا صانع كلّ مصنوع ، و يا جابر كلّ كسير ، و يا حاضر كلّ ملا ، و يا شاهد كلّ نجوى ، و يا قريبا غير بعيد ، و يا مونس كلّ وحيد و يا غالبا غير مغلوب ، و يا حيّا لا يموت ، و يا محيى الموتى ، يا لا إله إلَّا أنت ، اللَّهمّ إنّى أسئلك بانّ لك الحمد لا إله إلَّا أنت بديع السّموات و الأرض ذو الجلال و الإكرام أن تصلَّى على محمّد و آل محمّد و أن تجعل لي من أمري فرجا و مخرجا ، و أن ترزقنى ( 2 ) من حيث لا أحتسب ( 3 ) . يوسف - عليه السّلام - اين كلمات بگفت خداى تعالى او را فرج داد از چاه و ملك مصر به او داد از آن جا كه او انديشه نكرد . مجاهد گفت : يوسف ( 4 ) از پدر جدا شد شش ساله بود چون با پدر رسيد چهل ساله بود . قوله : * ( وَجاؤُ أَباهُمْ عِشاءً يَبْكُونَ - ) * الآية ، در آيت محذوفى هست و آن اين است : و لمّا فعلوا ( 5 ) ما أجمعوا عليه من إلقائه فى الجبّ جاؤا أباهم عشاء . چون آنچه در دل داشتند و بر آن عزم كرده بودند از آن كه او را در چاه افگنند بكردند ، آمدند با نزديك ( 6 ) پدر نماز شام گريان . « أباهم » در محل نصب است به مفعول به ( 7 ) . « عشاء » نصب بر ظرف است . * ( يَبْكُونَ ) * ، محل او نصب است بر حال . آن روز برفتند همه روز و يعقوب - عليه السّلام - در بند انتظار مىبود و دل مشغول تا ايشان با يوسف چه كردند . چون ايشان يوسف را به چاه افگندند ، حسن بصرى گفت : در اين وقت او را هفده ( 8 ) سال بود و در بندگى و زندان و پادشاهى هشتاد سال بماند و بيست و سه سال ديگر بماند از آن پس ، و چون فرمان يافت او را صد و بيست سال بود .

--> ( 1 ) . بم : بر آهى . ( 2 ) . آو ، بم ، آب ، آز ، آج : و ارزقنى . ( 3 ) . بم : لا يحتسب . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم عليه السّلام . ( 5 ) . قم ، آب ، آز : و فعلوا ، آو ، بم ، آج ، لب : و افعلوا ( 6 ) . بم ، آب ، آز : تا بنزديك . ( 7 ) . قم : لمفعول به ، آو ، بم ، آب ، آز ، آج ، لب : مفعول به . ( 8 ) . آو ، بم : هوده ، آب ، آز : هژده .