خواجه مفيد ابو محمّد ما [ را ] ( 1 ) پرسيدند كه : اين چه معنى دارد و آن كدام روز بود ؟ گفت : آن است كه در خبر آمد كه روز خيبر چون مرحب به در آمد و على پيش او رفت ( 2 ) و او را بكشت با چند شجاع ديگر ، جبرئيل آمد و گفت : يا رسول اللَّه انّ له عندك يوما بيومه هذا ، او را در نزد تود روزى هست به بدل اين روز . گفت : چگونه ؟ گفت : چنان كه او امروز بذل جهد و افراغ وسع مىكند در نصرت تو و اظهار دين تو ، تو را فردا بذل و ( 3 ) جهد مىبايد كردن در اظهار ولايت و امامت او ، گفت : كى باشد ( 4 ) آن ، گفت : چون وقت باشد ( 5 ) من آيم و خبر دهم ( 6 ) . چون روز غدير بود آمد و اين آيت آورد ، فهذا معنى قوله ( 7 ) يوم بيوم راوى خبر گويد عبد اللَّه مسعود كه : روز احد امير المؤمنين - عليه السّلام - نيزه در ( 8 ) دست مىگردانيد و از راست و چپ و پيش و پس مرد مىافگند . رسول - عليه السّلام - گفت : لا تقيّة فى الاسلام بعدك ما عذّر من كتم الحقّ و انت ناصره ، از پس تو و قتال مبارزهء تو در اسلام تقيّه نيست چه عذر بود آن را كه حق پنهان دارد و چون تو ناصر دارد . چون اين روز بود و اين آيت آمد رسول - عليه السّلام - در آن كار انديشه مىكرد پس على را بخواند و اين حال با او بگفت . امير المؤمنين گفت : يا رسول اللَّه ياد دارى كه مرا گفتى : ما عذر من كتم الحقّ و انت ناصره فاليوم ما عذر من كتم الحقّ و اللَّه عاصمه ، آن روز كه گفت يوم بيوم ، آن روز روز بأس بود أعنى روز خيبر روز بأس و شدّت بود و شجاعت بود . و اين روز كه عوض آن بود كه روز غدير بود روز يأس كفّار بود اعني قوله : الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ ( 9 ) ، كان بيده شدّة البأس ، أعني قوله : وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيه بَأْسٌ شَدِيدٌ ، ( 10 ) و بيد اعدائه اليأس ، باش تا فردا كه به دست او كأس بود و به دست دشمنانش يأس ، اين روز به دست او تيغى بود آب رنگ ، آتش فعل ، لا جرم آب از روى دشمنان دين ببرد [ 18 - ر ] و آتش در

--> ( 1 ) . اساس ندارد ، با توجه به مج افزوده شد ، بم ، آف : از ما . ( 2 ) . آج ، لب : آمد . ( 3 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لب ، لت ، آن ، مر : بذل جهد . ( 4 ) . مج ، مت : با شدت . ( 5 ) . لت : آيد ، مر : در آيد . ( 6 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : اعلام كنم . ( 7 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : عليه السلام . ( 8 ) . مر : بر . ( 9 ) . سوره مائده ( 5 ) آيه 3 . ( 10 ) . سورهء حديد ( 57 ) آيه 25 .