الشيخ أبو الفتوح الرازي
383
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
وصفى تمام بكرد گفت و اللَّه كه در توريت همچنين است ( 1 ) و من گواهى دهم ( 2 ) كه ( 3 ) صادقى در هر چه گفتى و پيغامبر خدايى ( 4 ) و ايمان آورد جهودان در افتادند ( 5 ) و او را دشنام دادند ( 6 ) چون خواستند تا برخيزند بنو قريظه در بنى النضير آويختند و گفتند يا محمّد اينان برادران مااند ( 7 ) . پدران ما يكىاند و دين ما يكى است چرا بايد تا اگر ايشان از ما يكى را بكشند ( 8 ) انصاف ما ندهند و ما را تمكين قصاص نكنند ديت دهند هفتاد وسق خرما و اگر ما از ايشان مردى ( 9 ) را بكشيم قصاص خواهند از ما و اگر ديت دهيم مضاعف ستانند و صد و چهل وسق خرما و اگر ما از ايشان مردى كشيم از ما دو مرد كشند و اگر ما از ايشان زنى كشيم به قصاص مردى را كشند از ما و اگر ما بنده [ اى ] ( 10 ) را كشيم از ايشان [ از ما ] ( 11 ) آزادى كشند و جراحات ما نيمهء ( 12 ) جراحات ايشان باشد از ميان ما حكم كن در اين باب . خداى تعالى اين آيت ( 13 ) فرستاد الى قوله : * ( وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّه فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ) * 1 » . و قوله : * ( سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ ) * ، ابو حاتم گفت لام در اين جا لام كى است و المعنى انّهم يسمعون لكى يكذبوا و يسمعون لاجل قوم لم يأتوك مىشنوند براى آن ( 15 ) تا نقل كنند با گروهى كه حاضر نباشند . * ( يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَواضِعِه ) * ، كلم جمع كلمه باشد عند الخليل ، و سيبويه گفت اسمى باشد جمع را و جمع كلمه نبود براى آن كه حروف جمع باشد ( 16 ) تا از واحد بيشتر باشد به عدد و كذلك تمر و تمره آنچه از اين باب باشد و كذلك قال فى ركب و شرب انّه ليس بجمع الرّاكب و الشارب ( 17 ) و انّما هو اسم صيغ للجمع و اين
--> ( 1 ) . لت : چنين خواندم . ( 2 ) . لت : مىدهم . ( 3 ) . لت تو . ( 4 ) . اساس ، وز ، مر ، مت : خداى ، با توجه آج تصحيح شد . ( 5 ) . لت : درو فتادند . ( 6 ) . آج ، لب : دشنام دادن گرفتن . ( 7 ) . آج ، لب ، مر : مايند . ( 8 ) . لت در قصاص . ( 9 ) . آج ، لب ، مر ، لت : كسى . ( 10 ، 11 ) . اساس : ندارد ، از وز افزوده شد . ( 12 ) . وز : به نيمهء ، آج ، لب ، مر ، لت : بر نيمهء . ( 13 ) . لت : آيات . ( 14 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 45 . ( 15 ) . مر كه . ( 16 ) . وز : بايد كرد ، آج ، لب ، مر ، لت : بايد . ( 17 ) . اساس : شارب ، با توجّه به مر تصحيح شد .