الشيخ أبو الفتوح الرازي
305
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
فرقه را دشمن گيرند ( 1 ) و اگر چه او نيز مقالتى گويد كه در فساد برابر آن باشد و لكن او جاهل باشد به آن . و بر اين قاعده اغرى اللَّه ( 2 ) تعالى بين الكافرين صحيح امّا اغراء عداوت بين المؤمن و الكافر روا نباشد براى آن كه مؤمنان بر حقاند و بر اعتقاد صحيح ، بر خلاف قول ايشان دليل نباشد براى آن كه اين ( 3 ) قول حقّ است و بر بطلان قول كفّار خداى تعالى ادلَّه نصب كرده است كه هر كس كه در آن نظر كند و آن اباطيل بشناسد دشمن گيرد ايشان را . * ( وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللَّه بِما كانُوا يَصْنَعُونَ ) * ، و خداى تعالى خبر دهد هر كسى را ( 4 ) به آنچه كرده باشند ( 5 ) از خير و شر و مورد آيت مورد ( 6 ) تهديد و وعيد است يعنى جزا دهد هر كسى را به آنچه كرده باشند به حسب استحقاق ايشان . * ( يا أَهْلَ الْكِتابِ ) * ، آنگه خطاب كرد با جهودان و ترسايان به يك جاى و به ايشان تقرير و تصحيح نبوّت پيغامبر ما - صلَّى اللَّه عليه و آله - كرد . گفت [ اى اهل كتاب كه تورات و انجيل است ، پيغامبرى به شما آمد تا بيان كند شما را بسيارى از آن حكمها كه شما پنهان مىداريد از ] ( 7 ) تورات و انجيل . عبد اللَّه عبّاس و قتاده گفتند : [ از جمله ] ( 8 ) آنچه خداى تعالى رسول را بيان كرد ، رجم زانى بود كه ايشان بگردانيده بودند به سبب مراعات جوانب رؤسا و اكابرشان و براى [ آن ] ( 9 ) هر دو گروه را اهل كتاب گفت و اهل كتابين نگفت و اگر چه كتاب دو است ، براى آن كه لام تعريف جنس [ در او ] ( 10 ) است . و بعضى دگر گفتند براى آن كه آن دو كتاب بمثابهء يك كتاب است در معنى آن كه منسوخ و متروك است و كار بستنى نيست چنان كه اصحابش اگر چه در نحلت و ملَّت مختلفند كافرند و اسم كفر شامل است ايشان را ، و الكفر ملَّة واحدة و
--> ( 1 ) . لت : گيرد . ( 2 ) . تب : اغراء اللَّه . ( 3 ) . لت : آن . ( 4 ) . لت : ايشان را . ( 5 ) . تب : باشد . ( 6 ) . آج ، لب ، مر ، لت : ندارد . ( 7 ) . اساس و مت افتادگى دارد ، و از وز آورده شد . ( 10 - 8 ) . اساس و مت : ندارد ، از وز افزوده شد . ( 9 ) . اساس ، تب ، مت : ندارد ، از آج افزوده شد . وز : آن كه .