مفسّران گفتند : عرب را در جاهليّت عادت بود كه چون دختركى يتيم بودى كه ولايت او به يكى از ايشان تعلَّق داشتى و او را مالى بودى ، اگر جمالى بودى اين ولى او را به زنى كردى و مال او برگرفتى ، و اگر جمالش نبودى و نكاحش مرغوب نبودى او را منع كردى از آن كه شوهر كند تا به مردن ( 1 ) ، و آنگه مالش برداشتى . خداى تعالى در اين آيت ازين نهى كرد ، حق تعالى گفت : يا محمّد ! از تو فتوا مىپرسند در زنان ، بگو كه : خداى تعالى شما را فتوا مىكند در حقّ زنان . و « سين » طلب راست در استفتاء ، و مستفتى طالب فتوا باشد ، و مفتى فتوا دهنده باشد ، كالمستفيد و المفيد و المتعلَّم و العالم . قوله : * ( وَما يُتْلى عَلَيْكُمْ ) * ، خلاف كردند در موضع « ما » از اعراب . زجّاج و فرّاء گفتند : محلّ او رفع است بر ابتدا ، و تقدير آن است ( 2 ) : و ما يتلى عليكم أيضا يفتيكم اللَّه فيه ، و « ما » موصوله باشد بمعنى الَّذي . و فراء گفت : روا باشد كه محلّ او جرّ بود عطفا على قوله : « فيهنّ » و زجّاج گفت : اين روا نباشد براى آن كه عطف مظهر بر مضمر نكنند بى اعادت حرف جرّ . فرّاء گفت : اعادهء جرّ كنيم تا روا باشد ، أى فيهنّ و فيما يتلى عليكم و در تأويل اين خلاف كردند . سعيد جبير گفت از عبد اللَّه عبّاس كه : مراد به ما يتلى عليكم ، آن است كه در اوّل سورت گفت از آيات مواريث كه در جاهليّت عادت چنان بود كه زن را و طفل را ميراث ندادندى ، خداى تعالى اين حكم باطل كرد به بيان احكام مواريث . و بعضى دگر گفتند مراد بقوله : * ( وَما يُتْلى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتابِ ) * ، آيات است ( 3 ) كه در آخر سورت گفت من قوله : يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّه يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلالَةِ » ، و اين قول سعيد جبير ( 5 ) است . حق تعالى در اين آيت بيان كرد ( 6 ) : آنچه شما در آن فتوا مىپرسى ( 7 ) در باب زنان كه شما را در جاهليّت سنّت و عادت آن بوده است كه زنان را و اطفال را ميراث

--> ( 1 ) . مر : به مردى . ( 2 ) . مر كه . ( 3 ) . تب : آياتى است ، آج ، لب ، مر ، لت : آن است . ( 4 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 176 . ( 5 ) . مر : سعيد بن جبير . ( 6 ) . مر ، لت كه . ( 7 ) . لت : مىپرسيد .