بگذارد و به سه قسمت كند و هر روز قسمتى ناشتا ( 1 ) بخورد تا خداى شفا دهد ( 2 ) . انس گفت : بيشتر از صد كس را بفرمودم و بكردند ، خداى شفا داد . و اللَّه اعلم بصحّته . اگر سؤال كنند و گويند : شايد ( 3 ) هيچ كس را بدون خداى تعالى كه تحليل و تحريم كند ؟ گوييم از اين دو جواب است : يكى آن كه اين كه يعقوب كرد - عليه السلام - به اذن و فرمان خداى كرد ( 4 ) ، پيغامبر را نباشد ( 5 ) كه در شرع هيچ كارى كند جز به امر و دستورى خداى تعالى ، و اين جواب آن است كه در قول حسن بصرى بيامد . و جواب ديگر از او آن است كه : لفظ تحريم مجاز است اين جا ، و مراد منع نفس است از آن . و « تحريم » در لغت خود منع باشد ، و « حرمان » منع بود ، يعنى الَّا آنچه يعقوب - عليه السلام - خود را از آن به حسب مصلحت طب ( 6 ) يا بر سبيل تعبّد منع كرد ، و بر اين هر دو وجه شبهه آن كس كه تمسك كرد به آيت در جواز اجتهاد در شرع در باب تحريم و تحليل باطل شود ، براى آن كه وجه آيت اين است كه گفتيم - و اللَّه اعلم و احكم . قوله : فَمَنِ افْتَرى عَلَى اللَّه الْكَذِبَ ، يقال : فرى و افترى اذا قطع و اصل الفرى القطع ، و عرب گويد : لا شىء يفري فرية و انّه ليفرى الفريّ ، اى يأتي بالدّواهي و العجائب ، « و افترى عليه » ، و « قال عليه » و « كذب عليه » آن باشد كه دروغ گويد بر او بر خلاف مراد او و « كذب له » آن باشد كه براى او بر مراد او دروغى گويد . و « كذب في كلامه » آن باشد كه در سخن كه گويد دروغ گويد . اگر گويند ( 7 ) چه فايده است در آن كه گفت : مِنْ بَعْدِ ذلِكَ ، و دروغ در همه حال قبيح است ؟ جواب گوييم : مراد بيان وعيد است پس لزوم حجّت بر آنان كه مخالفت فرمان خداى كنند [ 442 - ر ] و بر خداى دروغى گويند كه خداى تعالى نگفته باشد ، اگر گويند چگونه گفت كه : دروغزن ( 8 ) بر ( 9 ) خداى ظالم باشد ، و ظلم

--> ( 1 ) . مب : بنا شتا . ( 2 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : ندارد . ( 3 ) . مب : باشد . ( 6 - 4 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر و . ( 5 ) . مب ، مر : نشايد . ( 7 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر كه . ( 8 ) . آج ، لب ، فق ، مر دروغ . ( 9 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر خداى تعالى بندد او بر .