الشيخ أبو الفتوح الرازي
13
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
باز گشت و لشكر را فرمود به وقت بازگشتن كه : هر يكى سپرى از خاك بر گيرى و در بيت المقدّس اندازى . بكردند ( 1 ) تا كوهى عظيم پيدا شد آن جا از خاك . چون ايشان باز گشتند ارميا بر خر نشست و روى به بيت المقدّس نهاد . پاره اى انگور داشت در سلَّه اى و پاره اى عصير داشت . چون برسيد آن خرابى ديد و آن كشتگان را ، گفت : * ( أَنَّى يُحْيِي هذِه اللَّه بَعْدَ مَوْتِها ) * بر سبيل تعجّب ، و آن جا فرود آمد و خر را ببست و چيزى كه داشت آن جا بنهاد . خواب بر او غلبه كرد و بخفت . خداى در خواب جان از او بستد و ( 2 ) او بمرد . آن جا صد سال مرده افگنده ( 3 ) بود ، خداى تعالى او را از چشم مردمان پنهان كرد و گوشت او از سباع [ زمين ] ( 4 ) نگاه داشت . چون هفتاد سال بر آمد ، خداى تعالى فرمود پادشاهى را از پادشاهان پارس تا بيامد و بيت المقدّس را آبادان كرد . او بيامد و هزار قهرمان را بر گماشت ، هر قهرمانى را سيصد هزار مرد كار كن زير دست ( 5 ) بودند تا در مدّت اندك بيت المقدس و شهرها و دهها ( 6 ) باز كردند نكوتر از آن كه بود . و خداى تعالى بخت نصّر را هلاك كرد . و آنان كه از بنى اسرايل مانده بودند ، با بيت المقدّس آمدند و عمارت مىكردند در مدّت سى سال تا به از آن كه بود باز كردند . چون صد سال از آن واقعه ( 7 ) و خواب ارميا بر آمد ، خداى تعالى او را زنده كرد . او برخاست طلب خر كرد . خر ( 8 ) نديد ، رسن مانده بود از او ، و جز استخوانهاى سپيد ( 9 ) نمانده بود ، و انگور و عصير او بر حال خود مانده بود . از آسمان آوار ( 10 ) آمد كه : اى
--> ( 1 ) . تب : چنان كردند . ( 2 ) . اساس : با خطى متفاوت از متن نوشته « جان او قبض نمود » ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 3 ) . مب : افتاده . ( 4 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 5 ) . مب او . ( 6 ) . تب ، آج ، لب ، فق : ديهها ، مب ، مر : قريهها . ( 7 ) . اساس : وقعه ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 8 ) . آج را . ( 9 ) . مج ، وز : استخانها سفيد ، دب : استخوانهاى پوسيده سپيد شده ، آج ، لب ، فق : استخوانهاى پوسيده سپيد ، مب : استخوانهاى سپيد پاكيزه ، مر : استخوانهاى سفيد پوسيده . ( 10 ) . اساس : در حاشيه زير وصّالى رفته و كلمه به صورت « ندا » دوباره نويسى شده ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .