الشيخ أبو الفتوح الرازي
258
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ وَآتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً ( 1 ) ، « كتاب » قرآن است ، و « حكمت » نبوّت ، و « ملك عظيم » ملك امامت . عجب از گروهى كه گويند : ملك دنيا [ با امر دنيا ] ( 2 ) به امر خداست ، تا خدا دهد ( 3 ) و خدا ستاند ، و ملك دين كه امامت است به دست ماست ، ما ( 4 ) به آن كس دهيم كه ما خواهيم ، و [ از آن بستانيم كه ما خواهيم . ملك دو است : يكى ملك دنيا ( 5 ) ، يكى ملك آخرت ] ( 6 ) و هر يكى را وصفي است ( 7 ) يكى را به عظم ( 8 ) و يكى را به كبر ( 9 ) ، هر دو به امير المؤمنين على - عليه السلام - ارزانى داشتند تا ملك اين سرايش ( 10 ) به ملك آن سراى مقرون باشد . ملك دنيا ملك امامت است كه : وَآتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً ( 11 ) ، و ملك عقبى ملك بهشت است ، وَمُلْكاً كَبِيراً ( 12 ) . و من له ملك كبير ناعم في الخلد لا ينكره في هل اتى * ( وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ ) * ، از دشمنان او بستاند به دوستان او دهد ، از ايشان بستاند به استخفاف و به اينان دهد به استحقاق ، تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبادِنا مَنْ كانَ تَقِيًّا ( 13 ) ، از اشقيا بستاند ( 14 ) به اتقيا دهد . در خبر مى ( 15 ) آيد كه [ 413 - پ ] هيچ بنده و پرستار مكلَّف نباشد در دنيا ، و الَّا خداى تعالى به نام او در بهشت ( 16 ) و دوزخ ( 17 ) جايى آفريده باشد . چون بنده آن كند كه بدان مستحقّ دوزخ شود از كفر و معاصى ، او را به دوزخ برد ، و جاى او در بهشت
--> ( 1 ) . سوره نساء ( 4 ) آيه 54 . ( 2 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج ، وز افزوده شد . ( 3 ) . مج : تا دهد ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : خدا دهد . ( 4 ) . اساس ، دب : تا ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 5 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر و . ( 6 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 7 ) . اساس : هست ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 8 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : را تعظيم . ( 9 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تكبير . ( 10 ) . اساس ، دب ، آج ، لب ، فق : سريش ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 11 ) . سوره نساء ( 4 ) آيه 54 . ( 12 ) . سوره دهر ( 76 ) آيه 20 . ( 13 ) . سوره مريم ( 19 ) آيه 63 . ( 14 ) . فق ، مر و . ( 15 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : ندارد . ( 16 ) . مب جايى . ( 17 ) . مب : و در دوزخ .