الشيخ أبو الفتوح الرازي
109
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
ايشان خرمان بسيار بسلف ( 1 ) خريده بودند ، [ 372 - ر ] و ( 2 ) چون وقت محلّ در آمد مطالبه كردند ، ايشان گفتند : اگر حقّ شما بدهيم چيزى به ما بنماند ( 3 ) و ما بى برگ مانيم ، آنچه شما راست نيمه ( 4 ) بستانيد و نيمه ديگر مضاعف كنيد ( 5 ) تا دگر سال بدهيم ، چنين كردند . رسول - عليه السلام - [ چون ] ( 6 ) بشنيد ، نهى كرد ، و خداى تعالى اين آيت فرستاد ، و ايشان آن را انقياد ( 7 ) كردند و سرمايه بستدند . سدّي گفت : آيت در عبّاس و خالد وليد آمد ، و ايشان هر دو انباز بودند ، در جاهليّت ايشان سلف كردندى و ربا دادندى در بنى عمرو بن عمير ( 8 ) ، و ايشان قومى بودند از ثقيف ، چون اسلام در آمد ( 9 ) ، ايشان را مالى عظيم جمع شده بود ( 10 ) بر ايشان خداى تعالى اين آيت فرستاد . رسول - عليه السلام گفت : هر ربايى ( 11 ) كه در جاهليّت دادهاند من وضع كردم ، و اوّل ربا كه وضع مىكنم رباى عمّ من است عبّاس عبد المطَّلب ( 12 ) ، و هر خونى كه در جاهليّت كردهاند من وضع كردم ، و اوّل خونى كه وضع مىكنم خون ربيعة بن الحارث بن عبد المطلب [ است ] ( 13 ) پسر عمّ من ، و او را قبيله هذيل كشته بودند ( 14 ) . مقاتل گفت : آيت در چهار برادر ثقفى آمد : مسعود و عبد ياليل و حبيب و ربيعه ، و ايشان پسران عمرو بن عمير بن عوف الثّقفيّ بودند ، و ايشان از بنو المغيره وام ستدندى و ربا گرفتندى از ايشان . چون [ اسلام ] ( 15 ) در آمد و رسول - عليه السلام - طايف بستد و با ثقيف صلح كرد و ايشان ايمان آوردند ، اين چهار برادر نيز ايمان
--> ( 1 ) . اساس : سلف ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 2 ) . همه نسخه بدلها : ندارد . ( 3 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : نماند . ( 4 ) . تب ، دب ، فق : نيمه . ( 5 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب : كنى / كنيد . ( 6 ) . اساس كه نو نويس است : ندارد ، با توجّه به تب افزوده شد . ( 7 ) . اساس كه نو نويس است : رها ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 8 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب : بني عمرو و بنى عمير . ( 9 ) . اساس كه نو نويس است : آوردند ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 10 ) . اساس كه نو نويس است : جمع شد ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 11 ) . همه نسخه بدلها : ربا . ( 12 ) . تب ، وز ، دب : عبّاس بن عبد المطَّلب . ( 15 - 13 ) . اساس كه نو نويس است : ندارد ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 14 ) . همه نسخه بدلها و .