الشيخ أبو الفتوح الرازي

416

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

* ( فَقَدِ اسْتَمْسَكَ ) * ، « فا » براى جزاى شرط آمد كه فعل ماضى است ، اى ( 1 ) تمسّك ، او دست در آويخته باشد . * ( بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى ) * ، به بند استوارتر . و « عروه » انگلك ( 2 ) باشد كه گوى گريبان در او افتد . و فعلى ، تأنيث افعل تفضيل باشد ، و اين استعارتى است كه خداى تعالى كرد بر طريق كلام عرب ، گفت : هر كه به طاغوت كافر شود و به خداى مؤمن ، تمسّك او به بند استوارترين باشد ، به بندى ( 3 ) كه هرگز گسسته نشود ( 4 ) . و « انفصام » ( 5 ) ، انقطاع باشد ، و انفصام ( 6 ) [ از او ] ( 7 ) بليغتر باشد ، و اين بشارتى است كه خداى تعالى مؤمنان را داد . * ( وَاللَّه سَمِيعٌ عَلِيمٌ ) * ، و خداى شنواست اقوال ايشان را ، و عالم است به احوال ( 8 ) ايشان . قوله تعالى : * ( اللَّه وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا ) * ، خداى تعالى ولىّ مؤمنان است ، [ و ] ( 9 ) گفته‌اند : مراد ناصر است ، يعنى يار مؤمنان است . و گفته‌اند : مراد دوست است ، دوست ايشان است . و گفته‌اند : يعنى متولَّى كار ايشان است . و گفته‌اند معنى آن است كه : اولى و احقّ بهم ، و همه معانى و اقوال را مرجع با اين است ، لأنّه من وليت الامر اذا تولَّيته بنفسك باشد . و الولى القرب ، و الولاية الامارة ، و الوليّ من المطر الَّذي يلى الوسمىّ ، باران دوم ( 10 ) را براى آن ولىّ خوانند كه در بر ( 11 ) وسمىّ باشد ، و « وسمي » باران اوّل باشد . پس از روى لغت و اشتقاق و عموم فوايد تفسير ، ولىّ بر اولى دادن اوليتر ( 12 ) است ، فالاولى ان يفسّر بالاولى ( 13 ) .

--> ( 1 ) . اساس : يعنى ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 2 ) . اساس ، آج ، لب ، دب ، فق ، مب ، مر : ان كلك ، وز : انكلنك ، با توجّه به مج تصحيح شد . ( 3 ) . وز : باشد عندى . ( 4 ) . آج ، با خطى متفاوت بالاى سطر افزوده : * ( لَا انْفِصامَ لَها ) * . ( 5 ) . اساس ، دب ، لب ، فق ، مب ، مر : اعصام ، با توجّه به مج ، وز ، تصحيح شد . ( 6 ) . وز ، مب : انقصام . ( 9 - 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج افزوده شد . ( 8 ) . اساس ، مب ، مر : اقوال ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 10 ) . مب : دويم . ( 11 ) . اساس ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : در او ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 12 ) . اساس ، مب ، مر : اولى ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها و استعمال كلمه در موارد ديگر از همين متن ، تصحيح شد . ( 13 ) . اساس ، مب ، مر : بالولى ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .