تافته شدى ( 1 ) ، و « رمضاء » ( 2 ) سنگهاى تافته باشد . و گفته‌اند : براى آنش « رمضان » خوانند ، لأنّ الذّنوب ترمض ( 3 ) فيه ، اى تحرق ( 4 ) ، در او گناهان بسوزد . و گفته‌اند : براى آن كه دلها در او نصيب گيرد از موعظت و تقوى ، چنان كه سنگها از حرارت آفتاب نصيب گيرد ، و دلها در او تافته شود از ترس خداى چنان كه سنگها تافته شود از گرماى آفتاب . خليل احمد گفت : اشتقاق او از « رمض » است و آن باران خريف بود كه عالم را از ( 5 ) گرد تابستان بشويد ، همچنين اين ماه گناهكاران را از گناه بشويد ، چه بزرگوار ماهى است اين ماه ! شهر القران و شهر الاحسان و شهر الرّضوان ( 6 ) ، تفتح فيه ابواب الجنان ، و تغلق فيه ابواب النّيران ، و تصفّد فيه مردة الشّيطان ، و هو شهر الامان و الايمان . شهر تقبل فيه النّفقات و تكثر فيه [ الصّد ] ( 7 ) قات ، و تنزل فيه البركات ، و تدفع فيه [ الشّبهات ] ( 8 ) . شهر تفتح فيه الابواب ، و يدفع فيه العذاب ، و يرفع فيه [ الحجاب ] ( 9 ) . شهر يزهر فيه القناديل ، و يتلى فيه التّنزيل ، و يذكر فيه التّأويل ، و يعطى فيه الجزيل و يغفر فيه الكثير و القليل ، و يسامح فيه المسافر و العليل . شهر رمضان فى الشّهور مثل القلوب فى الصّدور ، شهر الصّيام فى الايّام ، مثل الانبياء فى الانام . در ماه رمضان بيست خصلت است : دو حرمت است ، و دو عصمت است ، و دو [ نعمت ] ( 10 ) است ، و دو رخصت است ، و دو كرامت است ، و دو بشارت است ، و دو بركت است ، و دو شب است ، و دو هديّه است ، [ و دو فرحت ] ( 11 ) است . امّا دو حرمت : حرمت ماه رمضان و حرمت قرآن . * ( شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ ) * .

--> ( 1 ) . مر : باشد ، مب : شود . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : رمضان . ( 3 ) . مب : يرمض . ( 4 ) . مر : يحرق . ( 5 ) . مر آن . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها شهر . ( 7 ، 8 ، 9 ، 10 ، 11 ) . اساس : افتادگى دارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .