اين قول زجّاج است . و ابو عبيده مىگويد : سبت آن روز است كه سبت فيه خلق كلّ شىء ، اى قطع . پس بر اين قول ( 1 ) سبت قطع بود ، و گفته‌اند : سبت راحت باشد و سكون ، و منه السّبات لنوم ( 2 ) العليل ( 3 ) ، و قوله : وَجَعَلْنا نَوْمَكُمْ سُباتاً ( 4 ) ، و مرد خفته را مسبوت گويند لأنّ السّبات ادركه و اخذه . و قطع براى آن كه گفتند كه : خداى تعالى آغاز خلق اشيا ( 5 ) روز شنبد ( 6 ) كرد تا روز آدينه ( 7 ) آدينه نماز ديگر تمامى شش روز ، چنان كه گفت : خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ( 8 ) . . . ، روز شنبه بود تمام كرده بود قطع ( 9 ) خلق را . و جهودان گفتند : لمّا خلق اللَّه الاشياء في ستّة ايّام آخرها يوم الجمعة لحقه تعب - تعالى اللَّه عن ذلك علوّا كبيرا - چون به شش روز اين همه چيزها بيافريد رنجور شد - على زعمهم عليهم لعائن اللَّه - فسبت يوم السّبت ، اى استراح ، روز شنبه بياسود از اين كار ، ايشان شنبه روز آسايش دانند ، و در اين روز هيچ كارى نكنند . و اين در عهد داود بود - عليه السّلام - در زمينى كه آن را ابلَّه گفتند ، خداى تعالى ماهى گرفتن بر ايشان حرام كرد در روز شنبه ، پس چون روز شنبه بودى هر ماهى كه در دريا بودى به آن بقعه آمدندى و سر از آب بيرون كردندى و ايمن بودندى از آن كه كس ايشان را تعرّض نيارستى كردن . چون روز شنبه برفتى از آن جا بشدندى ، و نيز كس اثر ايشان نديدى آن جا چنان كه حق تعالى گفت : إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَيَوْمَ لا يَسْبِتُونَ لا تَأْتِيهِمْ ( 10 ) . . . ، گروهى بايستادند و پيرامن دريا حوضها بكندند و از دريا رهگذر آب به دو بكردند . چون روز شنبه آن حوضها پر از ماهى شد ( 11 ) كه روز آدينه آب در او افگنده

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها اصل . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : النّوم . ( 3 ) . مج ، وز : القليل . ( 4 ) . سورهء نبأ ( 78 ) آيهء 9 . ( 5 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر را . ( 6 ) . مج ، وز : يك شنبه ، دب ، آج ، لب ، مب ، مر : شنبه . ( 7 ) . ديگر نسخه بدلها : ندارد . ( 8 ) . سورهء فرقان ( 25 ) آيهء 59 . ( 9 ) . مج ، آج ، لب ، فق ، وز كرد . ( 10 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 163 . ( 11 ) . همهء نسخه بدلها : شدى .