السيد الطباطبائي

مقدمة 24

اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي )

بر روش قياسى پيروز شد پس از اين پيروزى اين فكر پيدا شد كه روش قياسى و تعقلى در هيچ جا اعتبار ندارد و تنها فلسفه قابل اعتماد فلسفه حسى است نتيجه قهرى اين نظريه اين شد كه الهيات بسبب خارج بودن از دسترسى حس و تجربه مشكوك و مجهول و غير قابل تحقيق اعلام شود و برخى آنها را يكسره انكار كنند اين جريانى بود كه در جهان غرب رخ داد . در جهان اسلام سابقه موج مخالفت با هر گونه تفكر و تعمق از طرف اهل حديث از يك طرف موفقيتهاى پى در پى روش حسى در شناخت طبيعت از طرف ديگر و دشوارى تعمق و حل مسائل فلسفى از جانب سوم گروهى از نويسندگان مسلمان را سخت به هيجان آورد و موجب پيدايش يك نظريه تلفيقى در ميان آنها شد مبنى بر اينكه الهيات قابل تحقيق است ولى در الهيات نيز منحصرا لازم است از روش حسى و تجربى كه براى شناخت طبيعت مورد استفاده قرار مىگيرد استفاده كرد اين دسته مدعى شدند كه از نظر قرآن تنها راه شناخت خداوند مطالعه در طبيعت و مخلوقات با استفاده از روش حسى است و هر راهى غير اين راه بيهوده است زيرا قرآن در سراسر آيات خود در كمال صراحت بشر را به مطالعه در مظاهر طبيعت كه جز با روش حسى ميسر نيست دعوت كرده است و كليد رمز مبدا و معاد را در همين نوع مطالعه دانسته است . فريد وجدى در كتاب على اطلال المذهب المادى و سيد ابو الحسن ندوى در ما ذا خسر العالم بانحطاط المسلمين و همچنين نويسندگان اخوان المسلمين مانند سيد قطب و محمد قطب و غير اينها اين نظر را تبليغ و نظر مخالف را تخطئه مىكنند . ندوى در كتاب خود در فصل عبور مسلمانان از جاهليت به اسلام تحت عنوان محكمات و بينات در الهيات مىگويد