السيد الطباطبائي

مقدمة 20

اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي )

خود نتيجه ممنوع باشد دعوت به تذكر و تفكر براى معرفت است نه براى چيز ديگر . [ 1 ] ؤآنچه مايه تاسف است اينست كه در قرون متاخر طرز تفكر اهل حديث عامه در ميان شيعه هم رسوخ يافت در شيعه نيز گروهى پيدا شدند كه هر گونه تعمق و تفكر در معارف الهى را بدعت و ضلالت شمردند در صورتى كه بلا شك اين نوعى انحراف از سيره پاك پيشوايان اين مذهب است البته آنچه در شيعه پديد آمد اولا عموميت نداشت و ثانيا تا آن درجه شديد نبود و البته نمىتوانست آن عموميت يا شدت را كه در ميان ديگران پيدا شد پيدا كند اما كم و بيش تا آن اندازه كه آزار اهل تحقيق را فراهم كند در اعصار اخير وجود داشته و دارند صدر المتالهين در مقدمه اسفار از همين طبقه مىنالد آنجا كه مىگويد همانا گرفتار جماعتى نفهم شده‌ايم كه چشمشان از ديدن انوار و اسرار حكمت ناتوان است و ديدگانشان مانند ديدگان خفاش تاب نور را ندارد اينها تعمق در امور ربانى و معارف الهى و تدبر در آيات سبحانى را بدعت و هر گونه مخالفت با عقائد عاميانه را ضلالت مىشمارند گوئى اينان حنابله از اهل حديثند كه مسئله واجب و ممكن و قديم و حادث بر ايشان از متشابهات است و تفكرشان از حدود اجسام و ماديات بالاتر نمىرود . جمله اى به رسول اكرم نسبت داده شده است كه : عليكم بدين العجائز بر شما باد بدين پيرزنان . اين جمله مستمسكى شده براى منكرين تعمق و تدبر در معارف غيبى و مسائل ماوراء طبيعى . اين جمله به صورت حديث در هيچ كتاب حديثى شيعه يا سنى ديده

--> [ 1 ] الميزان جلد هشتم صفحه 157 .