معلوم مىشود كه حكم تيمّم يك حكم تخفيفى است كه در صورت بروز عوامل بخصوصى معيّن گشته است در الميزان فرموده تيمّم در واقع همان وضو است كه مسح سر و پاها از آن ساقط گرديده ، شستن دست و صورت بمسح آن دو عوض شده و خاك جاى آب را گرفته است . يعنى : اگر مريض يا در سفر بوديد يا كسى از شما از خلوتگاه ( قضاى حاجت ) آمد يا با زنان مقاربت كرديد و در اين صورتها آب پيدا نكرديد زمين پاكى را قصد كنيد و از آن به صورت و دستهايتان مسح نمائيد . . . يمّ : دريا . * ( فَأَغْرَقْناهُمْ فِي الْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآياتِنا ) * اعراف : 136 . آنها را در دريا غرق كرديم زيرا كه آيات ما را تكذيب كردند در آيه * ( فَاقْذِفِيه فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِه الْيَمُّ ) * طه : 39 . ظاهرا مراد رود نيل باشد . يمن : ( بضمّ و فتح اول ) مبارك بودن با بركت بودن . فيومى در مصباح فرموده : « اليمن : البركة » عبارت صحاح و قاموس نيز چنين است . ميمون بمعنى مبارك است * ( فَأَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ واقعة : 8 . ميمنه را راغب و جوهرى طرف راست معنى كرده‌اند مثل ميسره كه بمعنى طرف چپ است . قاموس آن را مثل يمن بمعنى بركت گفته است در اقرب الموارد آن را بركت و طرف راست معنى كرده طبرسى اصحاب اليمين فرموده و يمن و بركت را از ديگران نقل مىكند . ناگفته نماند : اگر آن در آيه بمعنى يمين و طرف راست باشد مطابق آيه ديگر همين سوره است كه فرموده : * ( وَأَصْحابُ الْيَمِينِ ما أَصْحابُ الْيَمِينِ ) * واقعة : 27 . ولى ظاهرا آن بمعنى بركت باشد كه در مقابل * ( وَأَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ) * آمده و يمن مقابل شومى است . يعنى : اهل بركت و مباركى كه در اثر اطاعت حق نسبت بخودشان يكپارچه بركت شدند