سيد علي اكبر قرشي
273
قاموس قرآن ( فارسي )
نه شقاوت و شومى . مىشود اين آيه را به آيه * ( لأَصْحابِ الْيَمِينِ ثُلَّةٌ مِنَ الأَوَّلِينَ ) * قرينه گرفت و گفت مراد از يمين در آيه سعادت و بركت است راغب اصحاب اليمين را اصحاب سعادات معنى كرده و گويد : يمين استعاره از تيمّن و سعادت است . يمين : دست راست و طرف راست . * ( فَراغَ عَلَيْهِمْ ضَرْباً بِالْيَمِينِ ) * صافات : 93 . پس رو كرد به طرف خدايان و آنها را با دست راست ميزد و مىشكست بقولى مراد از يمين قوّه است * ( وَما تِلْكَ بِيَمِينِكَ يا مُوسى ) * طه : 17 . اى موسى آن چيست كه بدست راست تو است . * ( وَنُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَذاتَ الشِّمالِ ) * كهف : 18 . آنها را به طرف راست و چپ ميگردانديم . يمين بمعنى قسم و پيمان نيز آيد مثل * ( ذلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمانِكُمْ إِذا حَلَفْتُمْ ) * مائده : 89 . آنست كفّاره سوگندهاى شما آنگاه كه قسم خورديد . * ( وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ . . . ) * توبه : 12 . و اگر پيمانهايشان را پس از بستن شكستند و در دينتان عيبجوئى كردند با پيشوايان كفر بجنگيد . در مصباح گويد : بقولى سوگند را از آن يمين گفتهاند كه عرب چون با هم پيمان مىبستند و هم سوگند ميشدند دست راست يكديگر را ميفشردند . لذا بطور مجاز سوگند را يمين گفتند . راغب نيز به آن تصريح كرده است . ايمن : نظير يمين است و در قرآن مجيد بمعنى طرف راست به كار رفته است . * ( وَنادَيْناه مِنْ جانِبِ الطُّورِ الأَيْمَنِ وَقَرَّبْناه نَجِيًّا ) * مريم : 52 . موسى را از جانب راست طور ندا كرديم و با طرف مناجات بودن مقرّبش نموديم . [ در اينجا لازم است چند مطلب بررسى شود : ] يمين و سوگند شرعى آنست كه انسان به قصد ايجاد تكليف ، به عمل