سيد علي اكبر قرشي
177
قاموس قرآن ( فارسي )
منزل و مال بدست مياوريد تا مدّتى . پشم از گوسفند ، و بر از شتر ، موى از بز است . وبق : ( بر وزن فلس ) هلاكت . و ايباق بمعنى هلاك كردن است . * ( أَوْ يُوبِقْهُنَّ بِما كَسَبُوا وَيَعْفُ عَنْ كَثِيرٍ ) * شورى : 34 . ايباق بمعنى حبس كردن نيز آمده چنان كه در قاموس و اقرب الموارد تصريح كرده است بنا بر آنچه در « بحر » ذيل فصل نهرهاى دريائى گفتهايم « يوبقهن » در آيه بمعنى حبس كردنست يعنى : يا آن نهرها را حبس و متوقّف مىكند . در اثر اعمال مردم و عفو مىكند از معاصى بسيارى . موبق * ( وَيَوْمَ يَقُولُ نادُوا شُرَكائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَجَعَلْنا بَيْنَهُمْ مَوْبِقاً ) * كهف : 52 . موبق ( بفتح ميم و كسر باء ) مصدر است بمعنى هلاك و نيز اسم مكان است . و آن در آيه ظاهرا اسم مكان و اشاره ببطلان رابطه ميان معبودان و عبادت كنندگان است و ميان آنها مهلكهاى واقع شده و رابطه را كه در دنيا گمان ميكردند از بين برده است و معبودان اعمّ از جنّ و انس و غيرهم نفعى به حال عبادت كنندگان ندارند . يعنى ياد كن روزى را كه خدا گويد : شريكان مرا كه بزعم شما شريك من بودند با آواز بلند بخوانيد ، آنها شريكان را ندا ميكنند امّا شريكان جواب نميدهند ( و كارى نتوانند ) و ميان شريكان و آنها مكانى پر از هلاكت قرار دادهايم و رابطهء موهوم دنيائى قطع شده و هيچ نتوانند آنفاصله را پيموده و بهم ديگر برسند . از اين ماده دو لفظ بيشتر در قرآن مجيد نداريم . وبل : اصل وبل چنان كه طبرسى فرموده بمعنى شدّت است ، وابل بمعنى باران شديد و تند مىباشد . در مصباح گويد : « وبل الشىء : اشتدّ » وبيل بمعنى شديد است . راغب ميگويد : وبل و وابل بارانى است سنگين دانه و بمناسبت سنگينى بكاريكه از ضررش ترسند گويند و بال . * ( كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ ) * بقره : 265 . مانند باغيكه در بلندى واقع است ، باران