سيد علي اكبر قرشي

164

قاموس قرآن ( فارسي )

طبرسى شدّت را در آن قيد كرده است يعنى درهاى آسمان را باز كرديم بآبى كه بشدّت ميريخت . باز شدن درهاى آسمان و بشدّت ريختن آب نشان ميدهد كه باران خارق العاده بوده است اين لفظ فقط يك بار در قرآن مجيد آمده است . همز : * ( وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ ) * همزه : 1 . از جملهء معانى همز دفع و طرد است . در صحاح آمده : « همزه‌اى دفعه و ضربه » در نهايه گفته : هر چه را دفع كردى همز كردى . طبرسى فرموده : اصل همزه بمعنى شكستن است و در ذيل « همزات الشّياطين » آورده : همز بمعنى دفع شديد و همز شيطان راندن و دفع انسان است بمعاصى . در اقرب از لسان العرب نقل كرده : همز عيب گرفتن در پشت سر و لمز بد گوئى در حضور است . همز را فشردن و غيبت كردن و عيبجوئى نيز گفته‌اند در آيهء فوق ظاهرا بمعنى دفع و طرد است و صيغهء همزة و لمزة براى كثرت است يعنى بسيار طرد كننده و بسيار عيبجو . از صفات ثروتمند طاغى آنست كه عيبجو است و مردم را با تكبر و عيبجوئى از خود طرد مىكند . * ( وَلا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ . هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ قلم : 10 و 11 . هماز را در آيه عيبجو و بد گو و غيبت كننده گفته‌اند ، بعيد نيست كه بمعنى دفع كننده باشد كه مردم را بواسطهء سخن چينى از هم طرد و دور مىكند در اين صورت * ( « مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ » ) * توضيح آنست . يعنى اطاعت نكن از هر قسم خوار پست كه تفرقه انداز و سخن چين است . همزات * ( وَقُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزاتِ الشَّياطِينِ وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ ) * مؤمنون : 97 و 98 . همزات جمع همزه . و همزات شياطين وسوسه هاى آنان است كه انسان را بسوى معاصى ميراند و از تفسير قمى از امام عليه السلام نقل شده : آن وسوسهء شياطين است كه در قلبت ميافتد . يعنى : بگو خدايا از وسوسه هاى شياطين به تو پناه ميبرم و به تو